btbilgi

Sosyal puanlama sistemi son yıllarda en çok konuşulan dijital yaşam konulardan biri olabilir. Bu uygulamalar sosyal medya ağlarının ve online hizmetlerin popülerliğinin aşırı artması sonucu başladı. Sosyal puanlamada kullanıcıların internetteki davranışları otomatik algoritmalar ile değerlendiriliyor. Finans kuruluşları ve e-ticaret sağlayıcılarının devreye soktuğu bu sistemlerin en büyüğü Çin tarafından uygulanmakta. Çin bu sistem ile hangi vatandaşın hangi hizmetlere erişebileceğini bile belirleyebilmekte. Acaba Türk tüketiciler böyle bir sisteme hazır mı?

Kaspersky’nin hazırladığı ‘Sosyal kredi ve güvenlik: Puanlama dünyasını kucaklama’ (Social scoring systems: current state and potential future implications) başlıklı raporda, insanların sosyal puanlama sistemlerine ve bu sistemlerin bir parçası olmaya bakış açıları ele alınmış.

Raporun Türkiye tarafı bulgularına göre, araştırmaya Türkiye’den katılanların yüzde 16’sı sosyal kredi sistemi konusunda bilgi sahibi. Fakat kullanılan sistemler yaygınlaştıkça bunların nasıl çalıştığı ve ne kadar verimli uygulandığı konusunda yeterli bilgi sahibi olmak da zorlaşmakta. Türk tüketicilerin yüzde 44’ü sosyal kredi sistemlerinin nasıl çalıştığını anlamakta zorluk çektiğini aktarmış. İnsanlar kendi puanlarını, bu puanların nasıl hesaplandığını ve hata olduğunda bunların nasıl düzeltilebileceğini bilmiyor.

Buna rağmen tüketiciler gönüllü olarak izin verdiği sürece, kurumlar veri toplamaya devam edecekler. Raporda katılımcıların yüzde 40’ından fazlasının daha uygun fiyatlar, indirimler ve özel hizmetler için sosyal medya profillerini paylaşabileceği ortaya çıkmış. Türk katılımcıların yüzde 68’i online bir mağazadan özel bir teklif alabilmek için özel verilerini paylaşabileceğini söylemiş. Daha da ötesinde, yerli tüketicilerin yüzde 38’i, vatandaşların güvenliği için devletin sosyal medya faaliyetlerini denetlemesine de sıcak bakıyor.

Raporun bulguları ile ilgili analiz yapan Freie Universität Berlin’den Çin Politikaları Profesörü Genia Kostka, konu hakkında şunları belirtmiş: “Geçmişte çoğu ülkedeki yasa düzenleyiciler ve politikacılar sosyal puanlama sistemlerinin yaygınlaşma hızına ayak uyduramazdı. Bugün günlük yaşamın giderek daha çok parçası olmaya başlayan bu sistemlerin gizlilik ihlali, ayrımcılık ve taraf tutma gibi risklerini tartışmaya açmak önemli. Toplumların bu teknolojileri kullanmayı isteyip istemediğini, istiyorsa bunların nasıl, kim tarafından ve ne amaçla kullanılacağını dürüst ve şeffaf bir şekilde tartışması gerekiyor.”

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.