btbilgi

Kişisel koruyucu ekipmanlar salgın sürecinde her ülkede yeterince üretilemiyor. Özellikle de N95 tipi filtreli yüz maskelerine ihtiyaç çok fazla oldu ama üretiminde kullanılan plastik elyaftan yapılmış polimer bazlı filtrenin temini ciddi sıkıntı yarattı. Tasarım şirketi Sum Studio’dan Garrett Benisch ile Elizabeth Bridges ise buna doğal ve sürdürülebilir bir alternatif getirmek niyetindeler. ‘Xylinum maskesi’ adını verdikleri ürün, mutfakta bulunabilecek basit birkaç bileşenle bile meydana getirilebilecek bakterilerden imal ediliyor.

Sum Studio bu iş için ‘xylinum acetobacter’ adlı genel bir bakterinin yan ürünü olan bakteriyel selülozu kullanmış. Buradaki ana fikir, bakterilerin çoğaldıkça üzerinde durdukları sıvının yüzeyinde düz bir selüloz tabakası oluşturmalarına dayanıyor. Oluşan tabakaya mikroskop ile bakılınca, virüslerin geçmekte zorlanacağı küçüklükte delikleri olan sıkı bir selüloz lifi örgüsüne sahip olduğu keşfedilmiş. Bu tabakadan da sağlam bir çeşit doğal maske elde edilebiliyor.

Bakterilerden üretilmiş Xylinum biyo yüz maskesi

Benisch ve Bridges Xylinum biyomaske konseptinin henüz laboratuvar ortamında test edilmediğini söylüyorlar. Gösterilen prototip maske, biyo tasarımın yeniliklerle dolu olduğunu göstermek için bir proje aslında. Yani henüz üretime geçmiş değiller. Ayrıca maskenin bazı sıkıntıları da var. Mesela bakterilerin ördüğü lif yüzeyin, insanların rahat nefes almasını engelleyebilecek kadar sık olması gibi. Bunu çözmek için de Virginia Tech üniversitesinden geliştirilmiş bir teknik kullanılıyor. Bu teknikte bakterilerin büyüme yüzeyine balmumu parçacıkları eklenmekte. Bakteriler bu sayede selüloz lifleri balmumu küreciklerinin etrafına örüyorlar. Balmumu eridiğinde geride kalan tabaka mikroskobik negatif boşluk parçalarına sahip. Bu da hem Koronavirüsü geçirmiyor, hem de kullanıcının nefes almasını sağlıyor.

İmal edilen maske, tabakanın büyümesine bağlı olarak 6,5 milimetre ile 20 milimetre arasında kalınlığa sahip oluyor. Fakat ilginç şekilde yarı saydam bir materyale sahip. Geleneksel katı maskelerin dezavantajı, kullanan kişinin ağzını ve mimiklerini tam olarak görememek. Bu da salgın tedavisi sırasında hastaları epeyce rahatsız eden bir konuydu. Yarı saydam Xylinum yüz maskesi sayesinde kullanan kişinin dudakları okunabiliyor veya gülümsemesi görülebiliyor. Bu da genel hastalar dışında, özellikle duyma sıkıntısı çeken hastalar için büyük bir avantaj olabilir denilmekte.

Benisch ve Bridges henüz test edilmemiş olsa da, maskenin filtre özelliğinin N95 solunum maskesine denk olmasını beklediklerini aktarmakta. Maskenin üretilmesinin çok kolay olması, düşük maliyeti ve kullan-at plastik maskelere göre çevreye zarar vermemesi en önemli artıları. Tasarımcılar maskenin işi bittikten sonra organik ev atıkları kadar kolay komposta dönüşebileceğini de ek bir bilgi olarak veriyorlar.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.