btbilgi

Avrupa Uzay Ajansı (ESA) 8 Nisan 2010 tarihinde kar ve buz takip uydusu olan CryoSat-2’yi yörüngeye fırlatmıştı. Rusya’daki Baikonour Cosmodrone’dan uzaya gönderilen CryoSat-2, aslında üç buçuk yıllık bir görev için tasarlanmış olmasına rağmen 2010 yılından beri faaliyet göstermekte. Airbus tarafından üretilen 720 kilogramlık uydu yüzde 99’a yakın bir operasyonel kullanılabilirliğe ulaşmış ve şimdiye kadar 1.400 kilometre uzunluğunda kitaplık rafına eşdeğer, toplamda 350 Terabayt veri sağlamış.

CryoSat-2 son 10 yılda gezegenimizin değişen buz örtüsü ve kalınlığı hakkında zengin bilgiler sağlamış. Özellikle de oşinografi, hidroloji ve jeodezi bilimleri için değerli bir veri kaynağı haline gelmiş. Uydunun yaptığı ölçümler arasında deniz buzu, rüzgar ve dalgaları kapsayan operasyonel hizmetler ve denizcilik için yapılan batimetri ve buzdağı izleme imkanları da kaydedilmekte.

CryoSat-2 on yıldır tüm dünyanın buzullarını gözlüyor

Orijinal hedeflerinin ötesinde sonuçlar elde edilen CryoSat-2, aynı zamanda krayosfer ve onun iklim üzerindeki etkisini anlamamızda önemli katkılarda bulunmuş. Uydu ile ilgili raporda Dünya’nın kara yüzeyinin onda birinin sürekli olarak buz tabakaları veya buzullarla kaplı olduğu aktarılmakta. Krayosferin parlak albedosu ise güneş ışığını uzaya yansıtırken, bölgesel hava durumunu ve küresel okyanus akımlarını etkileyen varlığı ile küresel iklimin önemli bir düzenleyicisi durumunda. Ayrıca Dünya çapındaki tatlı suyun yüzde 77’sinin buz içinde bulunduğu bilgisi de veriliyor.

CryoSat tarafından sağlanan veriler arasında Antarktika’dan kaynaklanan buz kayıpları da var. Bu kayıplar 1992 yılından bu yana küresel deniz seviyelerini 7,6 mm arttırmış. Gözlemler sonucunda artışın beşte ikisinin (3,0 mm) son beş yılda oluştuğu saptanmış. Antarktika’nın küresel deniz seviyesini 58 metre yükseltecek kadar donmuş su depolamakta olduğu keşfedilmiş. Ne kadar buz kaybettiğini bilmek ise bugün ve gelecekte eriyen buz kütlelerinin küresel iklim değişikliği üzerindeki etkisini anlamak için bir anahtar niteliği taşıyor denilmekte. Grönland’ın da 16 yıllık bir dönemde 266 milyar ton buz kaybetmiş olduğu, uydudan elde edilen veriler sonucunda öğrenilen bir başka gerçek.

CryoSat-2 on yıldır tüm dünyanın buzullarını gözlüyor

CryoSat’ın çift antenli SIRAL radarı gezegeni çok hassas bir şekilde tarıyor ve gözlerimizin üç boyutlu görüşüne benzer biçimde hassas bir derinlik algısı verebiliyor. Buna radar interferometrisi denilmekte. Bu sistemle, ortalama bir ila üç santimetre hassasiyete ulaşılabiliyor. Uydunun altimetresi gece gündüz çalışmakta ve bulut örtüsüne de nüfuz edebilmekte. Bu sayede çoğunlukla bulutlarla kaplı büyük kutup buz tabakalarının izlenmesi daha kolay olmakta.

Airbus’ın verdiği bilgilere göre, buz gözetleme uydusu 2021 yılı sonuna kadar çalışır durumda tutulabilecek ve gözlemlerin mümkün olduğu kadar uzun süre devam edecek.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.