btbilgi

Plastik atıklar dünyamız ve insanlık için ciddi bir sorun olmaya devam ediyor. Her ne kadar geri dönüşüm faaliyetleri birçok ülkede yapılsa da, tahminlerin tersine çöpe atılan plastiklerin sadece küçük bir kısmı geri dönüşüm süreçlerine girebiliyor. Görülen o ki bu konuda daha yapacak çok şey var. Peki atık plastik ürünlerini daha fazla geri dönüştürebilmek için neler yapılabilir? Biliminsanları bu noktada bazı yaratıcı önerilerde bulunuyorlar:

Jet Yakıtı

Washington State Üniversitesi araştırmacıları 2019’da ilginç bir buluş yapmışlar. Bu çalışmada atık plastik torbalardan ve su şişelerinden elde edilen düşük yoğunluklu polietilen, pirinç tanesi büyüklüğünde granüllere parçalanmış. Granüller ‘tüp reaktör’ denilen bir cihazda aktif karbondan oluşan bir yüzeyde 571 dereceye kadar ısıtılmış. Malzeme termal olarak parçalanmış ve plastik içindeki hidrokarbonlar açığa çıkmış. ‘Pyrolysis’ adı verilen bu süreç, jet yakıtı üretmenin ana maddelerinden birini sağlıyor.

Dizel Benzin

Pyrolysis süreci sayedinde atık plastiklerden farklı bir yakıt daha elde etmek mümkün, o da dizel. Bu teknikte plastik parçaları farklı bir katalizür ile benzer bir basınç/ısı işleminden geçiriliyor. Ortaya çıkan materyal, ekstra saflaştırma gerektirmeden araçlarda dizel yakıtı yerine kullanılabilmekte. Her ne kadar bunu sağlayan sistem henüz çok küçük boyda olsa da, biliminsanları ölçeklenerek günde 4 bin 500 kilogramdan fazla plastiğin işlenebileceğini aktarıyorlar.

Ucuz Filtreler

Kimyasal üretimi çok enerji harcanan ve sıvıları filtreleme yolu ile istenen maddelerin elde edilmesini gerektiren bazı aşamalar içermekte. Bu aşamalarda kullanılan filtrelerin, sıvıların içindeki parçacıkları ayırabilmesi için çok sağlam olması gerekli. Birçoğu seramik membranlardan yapılıyor ama bu çok pahalı. Onun yerini atık plastik alabilir. Suudi Arabistan’daki Kral Abdullah Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden gelen bir çalışma, tek kullanımlık plastik şişelerden yeni nesil filtre membranları üretilmesini mümkün kılıyor.

Petrol Döküntüleri İçin Sünger

Petrol taşıyan gemilerin yaptığı kazalar, çevreye çok büyük zararlar veren döküntüler oluşmasına sebep oluyor. Biliminsanları denize karışan bu petrolü etkili biçimde toplayabilmek için çözümler arıyorlar. Umut verici çözümlerden biri Singapur Ulusal Üniversitesi’nde geliştirilmiş. Atık plastikler ince ipliklere çevirilmiş ve silika ile kaplanmış. Kimyasal oalrak işlemden geçen iplikler kurutulunca esnek bir areojele dönüşmüş. Bu materyalin petroldöküntülerini toplamada benzer yöntemlerden yedi kat daha verimli olduğu keşfedilmiş.

Karbon Nanotüpler

Karbon nanotüpler ilaç sanayinden mühendisliğe kadar birçok alanda kullanım bulmakta. Fakat üretimleri pahalı ve zahmetli. Avusturalya’daki Adelaide Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı ise buharlaştırılmış plastik torbaların karbon nanotüp üretiminde kullanılabileceğini farketmiş. Bu yöntem ile elde edilen nanotüplerin, etanolden imal edilen nanotüplerden daha ucuz ve etkili olduğu saptanmış.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.