btbilgi

‘Food & Energy’ (Gıda ve Enerji) son yıllarda ülkemiz de dahil olmak üzere, birçok yerden sıkça duyduğumuz bir terim. Güneş enerjisi ile gıda üretimini aynı mekanda birleştirme üzerine kurulu bu konsept aslında yeni değil. Almanya’daki Fraunhofer ISE enstitüsü, aynı arazide güneşten elektrik elde etme ve tarımı birleştirmeyi ilk deneyenlerden biriydi. İlk testlerde bu ikisinin beraber yapıldığı arazilerin yüzde 160 daha verimli kullanıldığını ölçmüşlerdi.

Yeni araştırmalar bu teknik sayesinde yetiştirilen meyve ve sebzelerin daha tasarruflu olduğunu ortaya koymakta. Arizona Üniversitesi’nde gerçekleştirilen çalışmalarda, güneş panellerinin altındaki gölgede yetiştirilen bitkilerin daha çok ekin verdiğini ve daha az su tükettiklerini saptamışlar. Sulama için gerekli su kaynaklarına erişimin sınırlı olduğu bölgeler için bu teknik ideal denilmekte.

Araştırmacılar denemelerde birbirine yakın üç arazi kullanmışlar. Biri yalnızca sebze yetiştirmek için, diğeri güneş panelleri için ve üçüncüsü de ‘Gıda ve Enerji’ konsepti (agrivoltaik) uyarında ikisi için beraber değerlendirilmiş. Ekilecek bitkiler olarak da iki çeşit biber (chiltepin ve jalapeno) ile minik domatesler seçilmiş. Araştırmanın bilimsel makale olarak aktarılan raporuna göre, gelen ışık seviyeleri, hava sıcaklığı ve bağıl nem sürekli şekilde takip edilmiş. Hem geleneksel tarlada hem de agrivoltaik tarlada eşit sulama yapılmış.

Çalışmanın başındaki Prof. Greg Barron-Gafford şu bilgileri veriyor: “Üretilen sebzelerin çoğunun güneş panellerinin gölgesinde daha iyi yetiştiğini gördük, çünkü güneşten gelen doğrudan ısıdan korunuyorlar”. Chiltepin biber üretimi güneş panelleri altında üç kat artmış, domates üretimi ise iki katına çıkmış. Jalapeno biberleri ise hem agrivoltaik sistemde hem de geleneksel tarlada aynı miktarda büyümüş. Fakat panellerin altında büyüyenler yüzde 65 daha az su kaybı yaşamış.

Gıda ve Enerji konsepti sadece ürünlere değil, güneş panellerine de yarıyor. Güneş panellerinin aşırı ısınınca verimlerinin düştüğü ispatlanmış bir gerçek. Araştırmacılar panellerin altında ürün yetiştirince, panellerin sıcaklığının da azaldığını farketmişler. Bu da bitkilerin doğal terleme süreçleriyle etrafa su yayıyor olmalarına bağlanıyor. Yayılan nem de panelleri soğutarak elektrik iletimini artırmakta. ArsTechnica’daki bir makaleye göre, altında bitki yetiştirilen paneller yaz aylarında yaklaşık yüzde 3 (ve yıl boyunca ortalama yüzde 1) daha verimli çalışıyorlar.

Araştırmanın önemli bulgularından birinin ise, güneş panelleri altında çalışan tarım işçilerinin güneşten daha az etkilenmeleri olmuş. Böylece çiftçiler yaz ayları boyunca daha sağlıklı kalabiliyorlar. Çiftçilerde görülen sıcak çarpması ve sıcaklığa bağlı ölümlere direk olumlu etkisi olabileceği öngörülmekte.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.