btbilgi

Her gün saatlerce bilgisayar ekranına bakarak çalışan kişilerde, eninde sonunda göz yorgunlğu veya kuruma oluşmakta. Bu durum kendini tekrarlar ve şiddetlenirse, ‘kuru göz hastalığı’ (dry eye disease – DED) denilen rahatsızlığa dönüşebiliyor. Günümüzde her iki kişiden birinin bu rahatsızlıktan muzdarip olduğu belirtilmekte. Kuru göz hastalığı ve benzerlerinin tedavisi için sınırlı miktarda resmi ilaç bulunuyor. Çünkü bu hastalıklar için geliştirilen ilaçların başarısı ancak insan gözünde deneme yapılarak kanıtlanabilmekte. Bu da riskli olduğu için biliminsanları göz kırpabilen yapay göz geliştirmişler.

ABD’deki Pennsylvania Devlet Üniversitesi’nde Yardımcı Profesör Dan Huh liderliğinde geliştirilen yapay göz, ‘çip üzerinde göz’ (eye-on-a-chip) denilen bir cihaz. Bozuk para büyüklüğündeki göz, üç boyutlu yazıcıda basılmış bir ızgara üzerine yerleştirilen göz hücrelerinin büyümesi ile oluşuyor. Merkezdeki sarı renkli hücreler, sarıya boyanmış kornea hücreleri. Etrafında bulunan kırmızıya boyanmış hücreler ise, gözün beyaz kısmındaki dokuyu oluşturan konjonktiva hücreleri.

Göz hastalıkları araştırmaları için çip üzerinde yapay gözGöz hücrelerinin üst kısmında bulunan mekanik bir gözyaşı damarı, yapay göz parçalarına mavi renkli yapay yaş damlatıyor. Bu damlalar da yine mekanik bir gözkapağı tarafından tüm hücrelere eşit şekilde dağıltılıyor. Gözkapağının kendisi bir jelatin parçasından oluşmakta ve mini bir motor tarafından yukarı aşağıya hareket ettirilmekte. Jelatinden gözkapakları aynı insan gözkapağı hızında hareket ediyor, bu sayede gerçek göz gibi çalışması sağlanıyor.

Yapay gözkapağı üretmenin sebebi, insanların bilgisayara bakarken gözlerini normalden daha az kapatıp açıyor olmaları gerçeğine dayanmakta. Bu da göz üzerinde ince bir film olarak durması gereken yaş tabakasının gereğinden hızlı buharlaşmasına neden oluyor. Sonuçta bu durum yanma, kaşınma ve hatta kornea iltihabına kadar gidebilmekte. Araştırmacılar gözkapaklı yapay göz çipini, ev veya ofis ortamını simüle eden bir laboratuvar deneyinde kullanmışlar. Ortamın ısısı ve nemi gerçeğin aynısı şeklinde ayarlanmış. Ardından yapay gözkapakları ortalamadan daha az kapatılıp açılmış. Yapay gözün içindeki hücreler, aynı gerçek gözdeki hücreler gibi tepki vermişler.

Dahası, laboratuar testlerinde yapay göz üzerinde denenen yeni bir nemlendirici ürün, gözün daha az kurumasına yol açmış. Ardından insan deneklerde tekrarlanan klinik testlerde, insan denekler de başarılı sonuçlar elde etmişler. Araştırma ekibi göz çipinin geliştirilip, ileride yeni ürünler için kullanılmasını umut ediyorlar. Ayrıca bu sistem sayesinde yeni kontak lensler ve göz ameliyatı tekniklerinin de geliştirilmesi mümkün denilmekte. Ekip tüm bulgularını ‘Nature Medicine’ jurnalinde bir bilimsel makale ile sunuyor.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.