btbilgi

Robotların ve yapay zekaların öğrenmekte en çok zorlanacakları şeylerden biri sahiplik duygusu olsa gerek. İnsanlar daha çok küçüklükten bunu öğreniyorlar. Çocukken hangi oyuncağın bizim olduğunu, hangilerine sahip olmak istediğimizi kavrayabiliyoruz. Bir şeye sahip olmak istiyorsak ama bize verilmiyorsa ortalığı nasıl ayağa kaldıracağımızı da kolayca öğreniyoruz. Ama bu bir insan kavramı olduğu için robotların bunu bilmesi mümkün değil.

Eğer gelecekte yapay zekalı robotlarla aynı ortamlarda yaşayacaksak, yaşlılara ve çocuklara destek olmalarını istiyorsak, belki de sahiplik kavramını öğretmemiz gerekebilir. İşte ABD’nin Connecticut eyaletindeki Yale Üniversitesi’nde araştırmacılar bunu gerçekleştirmeye çalışıyorlar. Normalde bir robotun günlük yaşamda bir şeyi ellememesini, bizim olan bir nesneye istemeden zarar vermesini engellemek için bunu programlarına sabit şekilde kodlamak gerekli. Ama bunu çevremizdeki irili ufaklı her nesne için yapmak pratik ve verimli bir hareket değil. Ayrıca çok fazla zaman alacağını da düşünmek lazım.

Araştırma ekibi gelecekte bize her türlü işimizde yardımcı olmasını planladığımız robotların, sahiplik kavramını anlayarak daha faydalı olacaklarına inanıyorlar. Bu yüzden robotları eğitmek için bir sistem geliştirmişler. Bu sistem insanlar ve nesneler arasında ilişkiler kurmaya çalışıyor. Bunu da hem davranışlarına bakarak, hem de verilen komutları anlayarak gerçekleştiriyorlar.

Ekip bir bilimsel makalede bu öğrenme sisteminin mantığını şöyle anlatmış: “Örnek olarak insanlara yardımcı olması gereken bir robotun kimsenin sahiplik belirtmediği bir araç ile, çok kişinin kullanma hakkının olduğu bir aracı ayırtedebilmesi gerekir. Başka bir örnekte ise bir çöp toplama robotu boş bir içecek kutusunun atılması ama bir insan için çok şey ifade eden bir fotoğrafın veya en basitinden dolu bir içecek kutusunun çöpe gitmemesi gerektiğini bilebilmeli. Bu ilişkileri her nesne için teker teker programlama gerektirmeden kurabilmeli.”

Araştırmacılar yapay zekanın sahiplik ilişkilerini kurabilmesi için dört farklı algoritma hazırlamışlar. Birincisinde bir insan bir nesne için “bu benim” diyorsa, robot bunu anlayıp o nesneyi ellemiyor. İkincisinde bir insan “bu benim değil” diyorsa, o nesne ile o insan arasında ilişki olmadığı saptanıyor. Üçüncü ve dördüncü algoritmalar ise, daha önceden kurumuş olan sahiplik ilişkilerinde bir değişiklik varsa nasıl bağlantılar eklenip silineceğine karar vermeye yarıyor. Bunların hepsi birlikte teorikte bir robota neyin önemli olup olmadığını anlama becerisi kazandırmalı.

Proje henüz çok yeni ve aşılması gereken tonla ayrıntı var. Bir sonraki aşamada araştırmacıların yapmaya çalıştığı şey, robotların sadece kendi hareketlerinin ötesinde ilişkileri de anlayabilmeleri olacak. İnsanların ve nesnelerin kendi aralarındaki etkileşimlerin gözlemlenip, komut verilmesine gerek kalmadan kendi başlarına sahiplik ilişkilerini kurabilmeleri amaçlanmakta.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.