btbilgi

7 Mart 2018 tarihinde Sierra Leone bir başkanlık seçimine tanık oldu. Seçimin kendisi pek ilgi çekmeyebilir ama arka planda kullanılan teknoloji önemli. Seçimler sırasında Agora isimli bir startup firma, dünya çapında ilk kez blokzinciri teknolojisini bir seçim sürecine uyguladı. Oy verenler açısından değişen bir şey olmadı, gidip kimliklerini gösterip her zamanki gibi kağıt üzerinde oy verdiler. Asıl olay oyların sayılması ve kaydedilmesi kısmında gerçekleşmiş.

İsviçre kökenli Agora’nın kurduğu sistem, özel ve izinli (permissioned) bir blokzinciri ağı üzerinde çalışıyor. Oy sandıklarından toplanan ve hepsi elle blokzinciri destekli sisteme kaydedilen oylama verileri, saha sonra ülkenin seçimlerini kontrol eden kurumuna sağlama yapılabilmesi için aktarılmış. Firmanın kayıt sistemi sayesinde dürüst ve doğruluğu kanıtlanabilir bir seçim süreci gerçekleştiği aktarılmakta. Bu sistem sadece dünyanın ilk blokzinciri kullanılan seçimi değil, sırf bu amaçla kurulmuş firmanın da başarılı ilk uygulaması olarak tarihe geçti.

Burada kullanılan blokzincir iteknolojisine “skipchain” adı verilmekte. Bu sistemde en alt seviyede yazma izinli birimler bulunmakta. Bu birimler Agora firmasının görevlileri ve üçüncü parti gözlemci ekiplerinden oluşmakta. Gözlemci ekipleri Kızıl Haç, École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) ve Freiburg Üniversitesi’nden görevlendirilmişler. Bazı başka kontrol birimleri ise sadece okuma iznine sahip ve verilerin bir kısmını görebiliyorlar. Oy verenlerin kimlikleri de aynı zamanda sisteme kaydedilip, ülkenin ulusal seçim kurulunun kontrolüne açılmış.

Normalde Bitcoin gibi kriptoparaları desteklediği bilinen blokzinciri, bunun gibi örneklerle hayatımızın farklı noktalarından girmeye başlamış durumda. Agora’nın COO’su Jaron Lukasiewicz, Coindesk sitesine yaptığı açıklamada “Sierra Leone, normalde böylesine şeffaflaştırıcı bir seçim teknolojisi kullanmasını beklediğiniz bir ülke değil. Ama bu türden politik ortamı aşırı hareketli ülkeler, bu türden yazılımları kullanarak oluşabilecek politik zararları ve skandalları daha kolay önleyebilirler.” sözlerini kullanıyor. Firma Sierra Leone denemesinden sonra, halen Afrika ve Avrupa’daki çeşitli ülkelerin yönetimleri ile benzer uygulamalar üzerine görüşmekte olduklarını aktarıyor.

Yorumlar
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.