btbilgi

Şu anda seri olarak üretilen neredeyse tüm bataryaların lityuma ihtiyacı var. Peki ya lityum madenleri tükenirse ne olacak? O zamana kadar büyük ihtimalle başka batarya teknolojileri geliştirilecektir belki. Ama aslında yeryüzünde lityum üretebileceğimiz bir başka kaynak daha var ve neredeyse sınırsız bir kaynak bile denilebilir. Bu kaynak okyanuslar ve yeni bir deniz suyu arıtma teknolojisi bize bunu sağlayabilir. Yanında da temiz su geliyor doğal olarak.

ABD ve Avusturalya’dan ortak bir ekibin geliştirdiği metal-organik çerçeve sistemi (metal-organic framework – MOF), insanlığın karşılaştığı en büyük içsel yüzey alanına sahip materyal. Bu malzemenin bir gram kadarı tam olarak açıldığı zaman bir futbol sahasını kaplayacak büyüklüğe erişebiliyor. Materyalin asıl ilginç kısmı ise içsel yüzey yapısı. Bu yapı molekülleri yakalamak, depolamak ve gerektiğinde boşaltmak için kullanılabilmekte. MOF için ideal kullanım alanları karbon salınım tutucuları, aşırı hassas kimyasal sensörler ve deniz suyu arıtma filtreleri.

Halen kullanılmakta olan tuzlu su arıtma sistemleri ters ozmos filtrelerine dayanmakta. Bu filtrelerin delik büyüklüğü su moleküllerinin geçmesine izin verecek boyutta. Fakat zararlı madde moleküllerinin bu deliklerden geçmesi ise mümkün değil. Bu tür filtrelerin bir tarafından deniz suyu akıtıldığında diğer taraftan temiz su çıkartılabiliyor. Ama bu filtrelerin en verimli oldukları yerler, yüksek basınçlı pompa sistemleri ile birleştirildikleri tesisler. Bu da çok fazla enerji harcanmasına ve maliyetlerin yükselmesine sebep olmakta.

MOF filtreleri ise biyolojik hücre filtreleri gibi iyon seçim özelliğine sahip. Yani içinden geçen belli iyonları tutabiliyorlar. Bu tür filtreleri kullanmak için suyun basınçlı verilmesi de gerekmiyor, yani enerji kullanımı minimuma inebilmekte. İşin daha da güzel tarafı, MOF filtreler tuttukları iyonları dışarı atabilmekte. Bu da bizi tuzlu suda doğal olarak bulunan lityum tuzlarına getirmekte. MOF filtre içinden geçen suyu hem temizliyor, hem de lityum iyonlarını ayırıp yan bir ürün olarak sunuyor.

‘Science Advances‘ jurnalindeki bir bilimsel makalede açıklanan süreç sonucunda, batarya üretim sektörünün çok ihtiyacı olan lityum materyali elde edilmekte. MOF filtreler sadece deniz suyu arıtmada değil, atık sularını arıtmada bile kullanılabilecek. Araştırmacılar şimdilik bu yapıların lityum ayırştırma özelliğini verimli hale getirmeye çalışıyorlar. Bu filtre ürünlerini ne zaman gerçek hayatta kullanacağımız ise henüz belli değil.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.