btbilgi

Kirliliği hem deniz yaşamı hem de deniz ürünleri tüketen insanlar için büyük bir tehdit haline getiren en önemli etken mikroplastiklerdir. Deniz kirliliğini konu alan bir posterdeki pet şişe insanlarda beklenen etkiyi yaratmayabilir, zira asıl tehlike posterde görünmeyecek kadar küçük partiküllerdedir.

Denizlere bilerek ya da bilmeyerek yılda 8 milyar ton (dakikada yaklaşık bir kamyon dolusu) plastik bırakıyoruz; kimi karaya vuruyor, kimi batıyor, kimiyse akıntılarla devasa çöp birikintileri halinde yüzeyde toplanıyor. Bu atıklar, dalgalara ve güneş ışığına maruz kalarak zamanla ufalanıp mikroplastiklere dönüşerek yaşamı tehdit ediyorlar.

Wired’dan Eric Niiler’ın haberine göre Californialı araştırmacılar, oluşturduğu üç boyutlu ağ ile yüzen plastik partikülleri yakalayabilen benzersiz bir canlı buldular. Bu küçük yaratıkları kullanarak denizlerdeki plastikleri tek seferde ve tamamen temizlemek mümkün olmasa da devam etmekte olan pahalı jeomühendislik çalışmalarına bu yöntemle katkı sağlanabilir.

Larvacean adlı denizanası benzeri canlı, mukustan ürettiği yaklaşık bir metre uzunluğundaki üç boyutlu ağını çok küçük boyutlu besinleri toplamak için kullanıyor. Monterey Bay Akvaryum Araştırma Enstitüsü’nden Kakani Katija ve iş arkadaşı Anela Choy, larvaceanların benzer şekilde mikroplastikleri de toplayabileceğini düşündüler. Derin bir kanyonda kurdukları deney düzeneğinde mukus evleri incelemek için lazer ışıklandırma ve yüksek hızlı görüntüleme cihazı bulunuyordu. Boya yerine 15 ila 600 mikron arası floresan mikro parçacıklar püskürten enjeksiyon sistemi kullanıldı.

larvacean

Tekrarlanan deneylerde devasa larvacean Bathochordaeus stygius’un tüm parçacıkları topladığı görüldü. Üstelik deneyin devanımda larvaceanın sindirim de gerçekleştirdiği gözlendi. Ancak haberlerin hepsi iyi değil; larvaceanların doğal avcıları da var. Ayrıca biyomühendisler bu yöntemin sadece deniz yüzeyindeki sorununu çözebileceğini düşünüyorlar. Oysa mikroplastikler derin deniz canlılarında ve deniz tabanında da gözleniyor.

Deniz kirliliğine karşı çalışan koruma grupları ise iki yönlü bir yaklaşıma sahipler. İlki dünya üzerinde kirlilik kaynaklarının yüksek olduğu bölgelerde atık toplama ve geridönüşüm çalışmaları yapılması. İkincisi ise teknoloji kullanımı gerektiriyor. Kar amacı gütmeyen Hollandalı bir grup, 31 milyon dolara ulaşan bağışları ile yüzen devasa bir plastik toplama prototipi oluşturuyor.

60 mühendis ve bilim insanının üzerinde çalıştığı projenin ilk kez Mayıs 2018’de San Francisco’da kullanılması bekleniyor. Peşinden Atlantik ve Hint okyanuslarında da kullanılacak. Ayrıca Califırnialı ekip de dev larvaceanlarla geliştirilecek fütüristik bir plastik yiyen süpürge üzerine kafa yoruyorlar.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.