btbilgi

Kuantum kelimesi ilk bakışta pek karmaşık ve bilimsel bir şey gibi gözükse de, belki de 10 yıl sonra hepimizin aşina olacağı bir kavram haline gelebilir. Bu da ancak kuantum internet ile mümkün olacak. Şu anda kullandığımız internet, dünyanın farklı yerlerindeki milyonlarca bilgisayarı ve cihazı radyo dalgaları üzerinden birbiri ile bağlamaya yarayan bir ağ. Bu ağda cihazlar tarafından gönderilen elektronik sinyaller, iletilecek verileri kodlayarak taşıyor ve hedefleme merkezleri de hangi mesajın nereye gideceğini saptıyor.

Kuantum internet konseptinde sinyaller radyo dalgaları yerine kuantum partikülleri kullanılarak taşınır. Dünyanın bir ucundan var olan bir partikül, dünyanın diğer ucundaki bir başka partiküle bağlantı kurar. Bir tarafta partiküle yüklenen veri, diğer tarafta aynen elde edilir. Bunu bir nevi ışınlamaya benzetebiliriz ama madde değil, veri ışınlıyoruz.

Bu alanda yakın zamanda bazı gelişmeler oldu. Mesela Temmuz 2017’de biliminsanları ilk kez yörüngeye bir foton yollayarak dünyadışı ilk kuantum ağını inşa ettiler. Bu denemelerde birbirine bağlantılı fotonlardan biri yörüngeye aktarıldı ve geri alındı. Ayrıca başka bir araştırmada kuantum hafıza aracılığı ile şifreli mesajlar oluşturulması başarıldı. IBM gibi büyük firmalar geleceğin süper hızlı kuantum bilgisayarlarını şimdiden tasarlıyor ve denemeler yapıyorlar.

Futurism sitesine göre Çin’de bu alanda çalışmalar yapan en önemli isimlerin başında, Çin Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (USTC) profesörlerinden Jian-Wei Pan geliyor. Pan’a bakılırsa ilk küresel kuantum internet ağı 2030 civarında oluşturulabilir. Eğer araştırmalar bu hızla devam ederse 15 yıla kalmadan yepyeni bir internetimiz olabilir.

Ama bu yeni internet normal web kullanıcıları için pek bir şey ifade etmeyecek. Günlük internet gezintileri için normal internet gayet yeterli. Ama kuantum internet özellikle şifreleme ve büyük miktarda veri aktarımı konularında çok işe yarayacak. Kuantum kriptoloji teknikleri devreye girdiğinde, bu türden bağlantı kullanan iki bilgisayar arasında aktarılan veriler asla takip edilemez ve kırılamaz olacak. Bu da ‘kuantum anahtar dağıtımı’ (quantum key distribution – QKD) denilen bir teknoloji sayesinde mümkün. Bu teknolojide şifrelenmiş bir mesaj ve açma anahtarları ayrı ayrı gönderiliyor. Bu aktarıma müdahale edilirse mesaj paketleri kendi kendini yokediyor ve gönderici/alıcı anında durumdan haberdar olabiliyorlar.

Kuantum ağların ve bilgisayarların normal kullanıcılara da bir faydası var. Tüm e-posta ve mesajlarınız bulutta çalışan bir kuantum bilgisayar aracılığı ile şifrelenip yollanabilir. Böylece hassas bilgilerin dışarıya sızması ihtimali azalır. Ama kuantum internet devreye girdikten sonra, uzun süre boyunca çok özelleşmiş ve çok az kişi tarafından kullanılan özelleşmiş bir araç olacak gibi görünüyor.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.