btbilgi

Dünyamızı daha iyi tanımak için her sene yörüngelere fırlatılan uydulara ihtiyacımız var. Bunun dışında iletişim seçeneklerini arıtrmak, dünya çapında yayınlar yapabilmek ve her türlü atmosfer olayını anında takip edebilmek için de uydu kullanıyoruz. Tüm bunların ötesinde gücü yeten her ülke askeri ve istihbarat amaçlı uydular fırlatıyor. Tüm bunlar çok güzel ama işi biten veya kaza yapan uydular yüzünden devasa bir uzay çöplüğü ile de karşı karşıyayız.

1957’de yörüngeye ilk atılan Rus uydusu Sputnik’den beri çok yol katettik. Fakat ilk uzay çöpünü de Sputnik uydusunu yörüngeye taşıyan bir roket parçası oluşturdu. 2020 ve ötesnde durum daha da kötü olacak. Wired sitesi bir makalesinde düşük yörüngelere atılan uydu miktarının 2025’de binlerce olacağına işaret ediyor. ABD’nin iki devlet kurumu bütün uzay çöpünü takip etmekle görevli. NASA’nı bir birimi ve USSTRATCOM (US Strategic Command) yörüngedeki 24 bin civarı nesneyi her an izliyorlar. Bu nesnelerin 18 bin 700 kadarı herkese açık olan Space Track isimli sitede görülebilir, kalanı ise güvenlik sebepleri ile açıklanmıyor.

2020’lerde bunlara eklenecek binlerce yeni nesneyi takip edebilmek için sistemler şimdiden kuruluyor. Bunlardan biri Marshall Adaları’ndaki Kwajalein Atolü’nde yer alacak “S-Bant Space Fence”. Bu takip sistemi mikrodalgalar yardımı ile mikrouyduları ve çok küçük boyuttaki kalıntıları tarayacak. Bir diğeri ABD vew Avusturalya ortak yapımı olan yüksek frekanslı C-Band radarı. Mart ayında devreye alınmış bu radar sistemi nesneleri daha yüksek çözünürlükte görmeye yarıyor.

Fakat problem sadece tarama ve takip ile bitmeyecek. SpaceX firması dünya çapında internet için 12 bin yeni mikrouydu fırlatılmasından bahsediyor. OneWeb şirketi yörüngeye 700 civarı uydu yollayacak. Planet firmsı ise güncel gezegen fotoğrafları için 100 civarı uydu göndermiş durumda. Daha bunlara CubeSat ve NanoSat gibi mikro seviyedeki uydular dahil değil. Breakthrough Starshot gibi projeler yörüngeye, 3,5 santimetrelik boyu ile dünyanın en küçük uyduları olan “Sprite” serisini atmaya başladı bile.

Mikro ve nano uyduların çoğu belli bir yörüngede sabit kalmak için tasarlanmış ve itici motorları bulunmuyor. Dolayısı ile üzerlerine gelen tehlikeli nesnelerden kaçma şansları da yok. İtici sistemleri olanların da manevra yaparken şans eseri başka bir şeyle çarpışma ihtimalleri var. Zincirleme kazarlar ise, Dünya çevresindeki alanın ve yörüngeleri büyüklüğü düşünülünce pek mümkün değil ama olmaz da değil. Peki bu kadar uzay nesnesi çöp olunca ne oluyor? Kimse henüz bu uydu çöplerini toplamak için bir şeyler yapmış değil. Çeşitli planlar var ama gerçekleşmeye başladığını ne zaman göreceğiz, onu bilemiyoruz.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.