btbilgi

Biliminsanları yıllardır Antarktika buzullarından ‘Larsen C’den kopmak üzere olan dev bir parçayı gözlüyorlardı. Ha koptu ha kopacak derken, sonunda buzul parçası bu hafta ana gövdeden ayrılmış durumda. 190 metre yüksekliğindeki parçanın sadece en üst 30 metresi suyun üzerinde bulunuyor. Toplamda 6 bin kilometrekare büyüklüğündeki parça, ana gövdenin sadece yüzde 10’unu oluşturmaktaydı.

Biliminsanları için bu çok önemli bir olay. Bunun birkaç sebebi var, bunlardan birincisi bir buzulun hayat sürecini incelemek için harika bir fırsat. İkinci olarak geride kalan ana gövdenin stabilitesi ve durumu incelenecek. Acaba geride kalan bölüm zayıflayacak mı? Üçüncüsü ise buzulun ana gövdeden koptuğu noktalarda ortaya çıkması olası yeni deniz canlısı ve bitki türleri taranacak. Sadece koptuğu alan değil, altındaki deniz yüzeyi de sıkı bir incelemeden geçecek.

Dev Antarktika buzullarından ‘Larsen A’ ve ‘Larsen B’ bölümleri 1995 ve 2002 yıllarında kopup denize karışmışlardı. Bu kopmalar ve erimeler okyanus seviyelerinin yükselmesine sebep olduğu gibi, ana buzulun uç noktalarındaki başka parçaların da denize kaymasına yol açmakta. İngiltere Antarktik Araştırmaları (British Antarctic Survey) kurumundan Prof.David G. Vaughan dev buzul parçalarının kopmasının, buzulların doğası gereği olduğunu ifade ediyor.

Üzerinde bu aralar çok konuşulan küresel ısınmanın, buzulun kopması noktasında ne kadar etkili olduğu henüz kesin bir şekilde ölçülememiş. Ama 20’inci yüzyılın ikinci yarısında tüm Antarktik bölgesinde genel ısı seviyelerinin gözle görülür şekilde yükselmiş olduğu da ifade ediliyor. 2015 yılında ‘The Cryosphere’ dergisinde yayımlanmış bir araştırma raporu, Larsen C buzulunun 1998-2012 yılları arasında kenardan 4 metrelik bir alanı kaybettiği ve bir metre kadar da denize battığına işaret ediyor. Çalışmada buna sebep olarak yükselmekte olan hava sıcaklıkları ve ısınan okyanus akıntıları gösterilmiş. Buzulun ana gövdeden kopmasının ardından yapılacak araştırmaların bu bulguları destekleyip desteklemediğine bakılacak.

Yorumlar

yorum

PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.