btbilgi

İnternette var olmayanın hiç var olmadığı bir dünyaya dönüştük. Yeni nesil Google’da bulamadığı herhangi bir kişi, kurum veya kavramın var olduğuna çok zor ikna edilebiliyor. Varlığını kabul etseler bile konu hakkında olumlu herhangi bir düşünce beslemesini beklemek neredeyse imkansız.  Bu nedenle hukukçular olarak sanal ortamdaki haklar ve rekabet konusunda daha fazla kafa yormamız gerektiğini düşünerek bu alanda temel kavramları konu alan bir dizi küçük yazı yazmak istedim. İlk konumuz da alan adları.

Ülkesel ve küresel alan adları
Alan adları sonlarında ülke aidiyeti belirten www.cimilli.com.tr örneğinde olduğu gibi veya ülke aidiyeti belirtmeyen www.cimilli.com şeklinde tescil ettirilebilir. Küresel alan adlarına ilişkin tescil internic yetkili tescil merkezleri aracılığıyla ve internic kurallarıyla yapılırken, ülkesi alan adları yine üst kurum olarak ‘internic’e bağlı olan ama ülkesi konularda özerk olan ülke tescil makamlarında ve onların belirledikleri kurallara göre yapılır.  Türkiye de bu kurum uzun süre ODTÜ yönetiminde olan fakat son yıllarda Ulaştırma Bakanlığı’na bağlanan nic.tr’dir.

Küresel tescilde tescil sırasında beyana güvenilmekte, belge aranmamaktadır. Türkiye’de ise alan adı tahsisi başta com.tr uzantılı adlar olmak üzere birçok alan adı kategorisinde belgeli, bazı kategorilerde ise belgesizdir.

Burada en sık yapılan hata ülke uzantısı içermeyen alan adlarının tescilinde hiçbir dayanak aranmamakta olduğu yanılgısıdır. Bu yanılgı ileride bir alan adı tecavüz durumunda çok önemli hak kayıplarına yol açmaktadır. Konuya  Bir şirketin markanızın veya ürününüzün adını alan adı olarak tescil ettirmesi, rakibinizin alan adınıza çok benzer bir alan adını tescil ettirmesi örnek olarak verilebilir.

Alan adlarından kaynaklanan şikayetler adlarının dünya çapındaki organizasyonu ve dağıtılmasını üstlenmiş kurum olan ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) tarafından belirlenmiş olan 4 hakem kurumdan birisine iletilmelidir.

Bu kurumlardan en bilineni ve en çok sayıda uyuşmazlığı çözümlemiş olanı WIPO (World Intellectual Property Organisation- Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü)’dur. Örgüt internet ortamında kendisine iletilen şikayetleri öncelikle şikayet edilen tarafın da görüş ve savunmasını alarak çözüme ulaştırmaktadır.

Uyuşmazlık çözüm prosedürünün büyük bir bölümü çevrimiçi ortamda gerçekleşmektedir. Bu işlemler sırasında alan adı sahibinin tescil sırasında vermiş olduğu iletişim bilgileri kullanılmaktadır. Dolayısıyla tescil başvurusunda ePosta adresini tam ve doğru olarak vermemiş olan kişiler, kendileri aleyhine yapılan başvurulardan habersiz kalacaklarından savunma haklarını kullanamayacaklardır.

Hakemin vereceği karar doğrudan ICANN tarafından uygulanacağından, alan adının kendisinden alınıp bir başkasına transfer edilmiş olduğunu internet sitesine girmeye çalışınca bir başka firmanın sitesini görerek anlaması işten değildir ve maalesef bu durumda karar kesinleşmiş olduğundan yapılacak bir şey kalmamıştır.

Hakkında yapılan şikayetten haberdar olabilenlerin bile bazen çok fazla savunma imkanı olamamaktadır. Çünkü bu alan adlarına ilişkin uyuşmazlıkların çözümü UDRP (Uniform Domainname Dispute Resolution Policy) adı verilen yeknesak uyuşmazlık çözüm kuralları çerçevesinde yapılır. Bu kurallar alan adlarının dünya çapındaki organizasyonu ve dağıtılmasını üstlenmiş kurum olan ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) tarafından belirlenmiştir. Bu kurallar uyarınca, bir alan adının tescilinin iptalini isteyen kişi ya da kurumun aşağıdaki üç hususu birden ispat etmesi gerekir:

  1. Alan adının markası ile aynı veya karışıklığa yol açacak şekilde benzer olduğunu,
  2. Alan adını tescil ettiren kişi veya kurumun alan adını kullanmak için hiçbir haklı gerekçesi olmadığını
  3. Alan adının kötü niyetli olarak tescil ettirildiğini.

Alan adının tescil ettiren kişi tarafından kullanılması için haklı bir gerekçe olup olmadığı tescil ettiren kurumun tescil işlemleri sırasında vermiş olduğu bilgilere bakarak belirlenecektir. Tescil aşamasında gerçek isminizi veya şirketinizin ismini vermemiş olmanız, tescil gerekçelerini doğru belirtmemeniz veya benzeri yanlış beyanlarda bulunmuş olmanız halinde  ikinci  ve üçüncü şıklarının aksini ispat etmeniz çok mümkün olmayacaktır.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
Orta Öğretimini Çanakkale Anadolu Lisesinde tamamlayan Ceyda Akaydın, 1998 yılında Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde lisans, 2004 yılında İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Anabilim Dalında Yüksek Lisans eğitimlerini tamamladı. Halen İstanbul Üniversitesi Özel Hukuk Anabilim Dalında bayiilik sözleşmeleri konusunda doktora tezi çalışmalarını sürdürmektedir. İstanbul Barosu Bilişim Merkezi kurucu üyesi, Türkiye Bilişim Derneği ve İnternet Kurulu Alan Adları (DNS) Çalışma grubu üyesi olan Akaydın evli ve bir çocuk annesidir.