btbilgi

ABD hükümeti kendi bünyesindeki tüm uzay faaliyetlerini özel sektöre devrettiğinden beri çok büyük bütçelerle uğraşmak durumunda kalıyor. ABD Hava Kuvvetleri’nin her sene uzaya yollamak durumunda olduğu belli uydular var ve bunların hepsi inanılmaz masraflar anlamına gelmekte. Hükümet 2016’ya kadar United Launch Alliance (ULA) isimli şirketin boyunduruğu altındaydı; şimdi ise SpaceX isimli küçük bir şirket onlara müthiş bir alternatif sunuyor.

SpaceX’i vizyoner girişimci Elon Musk’ın kurduğu, uzay yolculuklarını ticari hale getirmeye çalışan birkaç önemli firmadan biri olarak biliyoruz. SpaceX Mayıs ayında ABD hükümetine bağlı ‘National Reconnaissance Office’ (Ulusal Keşif Kurumu) için uzaya bir casus uydu yolladı. Bu uydunun maliyetinin hükümete çok uygun fiyatlara geldiği söyleniyor. Firma ayrıca ABD Hava Kuvvetleri’nden 83 milyon dolarlık ve 96,5 milyon dolarlık iki adet GPS3 uydusu fırlatma kontratı da aldı.

Bu rakamlar çok gibi gözükebilir ama olaya bir de ABD Savunma Bakanlığı’nın tarafından bakın. ABD hükümetinin uydu yollamak için şimdiye kadar zorunlu olduğu ULA, iki büyük havacılık/uzay devi olan Boeing ve Lockheed Martin’in ortak şirketi. Bu uzay operasyonları için ‘Atlas V’, ‘Delta IV’ ve ‘Delta IV Heavy’ tipi roketler kullanan ULA, ABD hükümetini bir de ‘ELC kontratı’ denilen bir başka anlaşma ile bağlamış durumda.

SpaceX uzay programı ABD hükümeti için harika bir alternatif
Delta IV Heavy roketi (Kaynak: ULA)

Ars Technica sitesi ‘ELC kontratı’nı şöyle tanımlıyor: Hükümetin acil durumlarda kullanabilmesi için ULA bir roket fırlatma senaryosuna her daim hazır bulunacak. Bu da ULA için mütemadiyen bakım ve hazırlık masrafları anlamına geliyor. Hükümetin bahsettiği ‘acil durum’ senaryolarının bir felaketten çok, savaş durumu senaryoları olduğu oldukça bariz. ULA hükümetin ve ordunun çeşitli birimleri için mütemadiyen uydular fırlatıyor. Yılda yaklaşık 8 adet fırlatma anlamına geliyor ve her bir fırlatmanın 2020 yılı itibarı ile ABD hükümetine 422 milyon dolara mal olması beklenmekte.

Şimdiye kadar sorun ULA’nın operasyonlarındaki maliyetleri açıklamaması imiş. Kendi alanında tekel olan ULA şeffaf davranmayarak, her kesimden vergi ödeyenlerin çeşitli sorularına maruz kalmış. Rekabet bulunmadığı için fiyatların şişirildiğinden korkan ABD hükümeti, SpaceX ile kendine bir çıkış yolu bulmuş gibi görünüyor. Ama SpaceX’in de rekabeti öldürebilmek için maliyetine roket attığı yönünde tahminler var. Tüm bunlardan anladığımız şey ise, uzay operasyonları özel sektöre yayıldıkça ucuzlayacak ve insanlık uzaya daha fazla yayılabilecek. Kimin bu yayılma için ne kadar ödeyeceği ise her zaman merak uyandıran konulardan biri olmaya devam edecek.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.