Mobil mi? Yarının ne getirdiğini kimse bilmiyor…

MMA, Küreye hitap eden Mobil Pazarlama Kuruluşu. Mobil ile ilgili yollar MMA'i adresliyor. MMA ile mobili, mobil pazarı, mobil pazarlamanın geleceğini konuştuk.

btbilgi

MMA- Mobil Marketing Association aslında uluslararası bir organizasyon. Farklı ülkelerde ve bölgelerde yer alan organizasyonları ile Mobil Pazarlamacıların bir araya geldiği bir oluşum. Mobil pazarlama tarafındaki çalışmaları desteklemek, markalar, ajanslar ve işin içinde olan üçüncü partilerle iş birliği yaparak sektörün büyümesini, verimli çalışmasını ve ilerlemesini sağlamak için farklı bölge ve ülkelerde çalışmalarını yürütüyor.

Yeni yıl ile beraber MMA Türkiye’de belirlediği yeni yönetim ile hareket ediyor. Yönetim Kurulu Başkanlığı’na seçilen Garanti Direkt Yöneticisi Işık İlhan’a 2017’de mobil pazarlamanın Türkiye’de gelişmesi için nasıl bir yol izleyeceğini MMA Türkiye olarak neler yapacaklarını sorduk.

Yeni yıl ve yeni dönem ile beraber geliştirmek istedikleri birkaç alan olduğunu ifade eden Işık İlhan Mobil Pazarlama dediğimiz kavram ile Türkiye’de dünyaya paralel olarak ölçümlemenin ne kadar mümkün olduğu ile ilgili çalışmalar yaptıklarını belirtti. Mobil Pazarlama alanında ölçümleme markaya olan fayda, son kullanıcıya ne kadar ulaştığı ve gerçekten geri dönüş alınıp alınmadığı gibi noktalarda inceleniyor. Işık İlhan bu noktada ciddi eksikleri olan bir pazarı tanımlamaya çalıştıklarını ifade ederek dijitalin ilerlemesi ile birlikte eTicaret ve elektronik ortamda birçok konunun ölçümlenebildiğini ama mobilde; mobil platformların çeşitliliği, ortamların tek standarda sahip olmaması, daha onaylanmış olmaması nedeniyle de ciddi sıkıntılar olduğunu vurguluyor.

Türkiye’de pazarı anlamak ilk hedef

Geçen sene başlattıkları araştırmanın ilk altı ayı için yayınlanan raporda Türkiye’de hangi platformların kullanıldığı, hangilerinin tercih edildiği, markaların hangilerine yatırım yaptığı, hangilerinden dönüş aldığını kapsamlı bir şekilde incelediklerini belirten Işık İlhan, Nielsen ile birlikte çalıştıkları araştırmanın içeriğinde yayıncılar ve reklam platformlarından toplanan rakamların da olduğunu işaret ederek, TV’nun ölçülebilirliği gibi Mobil’in de benzer şekilde ölçümlenebildiğinin görülebilmesi için yapılan bir araştırma olduğunun üzerinde duruyor.

Araştırmanın geçtiğimiz senenin ilk altı ayını kapsayan ilk yarısının ardından geçtiğimiz yılın ikinci yarısı ile ilgili çalışmaların da tamamlandığını, yakın zamanda bunu da kamuoyuna açıklayacaklarını ifade eden Işık İlhan, Türkiye’deki Mobil Pazar’ı anlamanın ilk hedefleri olduğunu dile getiriyor. İlhan bunu tüm ekosistemin bilgisine sunabilmek ve online aylık görüntülenebilecek kolay ulaşılan bir platformu hedeflediklerini sözlerine ekliyor.

Pazarlama yöneticilerine mobil pazarlamada eksiklerini kapatmak için fırsat

MMA Türkiye’de eğitim üzerinde durulan bir diğer alan. Mobil pazarlama alanındaki hızlı gelişmelerin yetişmiş İnsan Kaynağı konusunu da gündeme getirdiğini söyleyen Işık İlhan bu noktada bir parça daha profesyonellere yardımcı olmayı hedeflediklerini işaret ediyor. İlhan, bu sene yürütecekleri çalışmalarda eğitime ağırlık vereceklerini de vurguluyor. Pazarlama dünyasında çalışan insanların mobil pazarlamayı anlamaları ve kendi içlerinde doğru konumlamalarını sağlamak için çalışmalar yapacaklarının üzerinde duran İlhan, sadece profesyoneller için değil yeni yetişen ve sektöre yeni giren gençlerin de bilgilenmesini sağlamak için çalışmalar yaptıklarını söyleyerek Mobil Pazarlama konusunda bilgilenmelerini sağlamak için artan sayıda eğitim atağı yapacaklarını da müjdeliyor. Mobil Pazarlama konusundaki eğitimlerden MMA üyeleri, üyelikleri kapsamında belirli adette katılım hakkı alırken, dışardan katılımlarda erişilebilir bir ücret karşılığı eğitimlere katılınabiliyor.

Işık İlhan araştırma ve eğitimin dışında son iki senedir daha üzerine düştükleri bir başka konuyu; MMA Forum olarak açıklıyor ve bu etkinliklerin tüm dünyada ülkeleri dolaşarak yapılan etkinlikler olduğunun üzerinde duruyor Bu forumun gelenekselleştirilerek. Mobil Pazarlama ekosistemi için dünyadan farklı örneklerin aktarılacağı, katılanlara bu dünyanın yeniliklerinin sunulabileceği bir anlamda öğrenme platformları olarak şekillendirmeyi planladıklarını söylüyor.

Türkiye’de Mobil platformlar nereden nereye geldi

MMA Yönetim Kurulu Başkanı Işık İlhan akıllı telefon penetrasyonunun bundan 3-4 sene önce Avrupa ve  gelişmiş ülkeler için yüzde 50-60’lar konuşulurken, Türkiye’de yüzde 40’ı bulan bu oranın günümüzde arttığını dile getiriyor. Günümüzde gelişmiş ülkelerde yüzde 70-80’lerde olan bu oran Türkiye’de yüzde 70’ler seviyesinde. Mobilin gelişim hızında dünyadan önde olduğumuzun üzerinde duran İlhan bu kullanım oranı ile gelişmekte olan ülkeleri yakaladığımızı söylüyor. Işık İlhan Mobilden internete erişimin yüzde 45 artarken, yurtdışında yüzde 20 artışı işaret ettiğini; Yurtdışında internet üzerinden gerçekleşen aksiyonlarda yüzde 9 azalma yaşanırken bu oranın ülkemizde yüzde 10-20 oranında artış gösterdiğinin de altını çiziyor. Aradaki mesafenin hızlıca kapanmasına dikkat çekici olduğunu ifade eden MMA Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı İlhan artışın sektör bazlı incelendiğinde farklı sektörlerde sadece Mobil’de alınan aksiyonun internetten daha fazla olduğunun da gözlemlenebildiğini söylüyor.

Android pazarda hakim

Mobil dijitale geçişin ilk kanalı haline geldi. Bu durum erişilebilirliğin artışını hızlandırıyor. Mobil cihazların her daim göz önünde olması bu hızlı geçiş için önemli bir etken. Aktif kullanıma ivme katan unsur olarak kullanım kolaylığı da işin içine girdiğinde 10 sene önceye kadar sadece mesajlaşma için kullanılan telefonlar, bugün günde ortalama 3 saat baktığımız bir araç haline geldi. Bir güne oranlandığında  oldukça fazla bir zaman olan 3 saatte kullanıcılar mobil ortamlardan haber edinme ihtiyacını gideriyor, oyun oynuyor, alışveriş sitelerini dolaşıyor ve sosyal medyada zaman geçiriyor. Bilgi edinme ve arama ihtiyacı ile başlayan tüm bu süreç de mobil kullanımı artıran unsurlar arasında yer alıyor.

Mobil’de eTicaret için hala güvene ihtiyaç var.

eTicaret’te 2010’da 10 milyon kişiden oluşan eTicaret hacminin 500 binini mobil kullanımın oluştururken, bugün  eticaretin içindeki mobilin payı internetin üçte biri. Başka bir söylemle 3 alışveriş ziyaretinden biri mobilden satın almaya dönüşüyor. Ziyaret tarafında internet kullanımının yarısından fazla olan mobil oranı da dikkat çeken noktalar arasında. Kullanıcılar hala bilgiye erişip alışverişlerini desktop ya da laptop üzerinden tamamlama eğiliminde.

Bunun sebepleri arasında eTicaret’te bile çok zor sağlanan güven unsuru ve güvenlik ön plana çıkıyor. İkincil sebepler arasında markaların son kullanıcıya içerik sunan sitelerinin yeterince mobil uyumlu olmaması yer alıyor.  Parekende sektöründe uluslararası markaların bile henüz online eMobil alışverişi tanıtmış, henüz tanıtmamış ama tanıtacağını duyurmuş markalar  olduğunu söyleyen Işık İlhan markaların aslında mobil uyumlu web sitelerinin olmamasının mobil üzerinden eTicaret’in gelişmeme sebepleri arasında yer aldığını söylüyor.  İlhan’a göre markalar mobil için uygulama üretmek zorunda değil ama kullanıcı aramaları sonucu deneyimin sonlandırılacağı bir mobil platformun her marka için olmadığı. Sektör bazlı bakıldığında mobili önde izleyen sektörler bankalar, bilişim, basın yayın, telekom firmaları. Teknolojiyi kaldıraç olarak kullanarak teknolojil platformlarda başlamış olan online eticaret siteleri mobile en kolay adaptasyon sağlayanlar. Fiziksel ortama göre kurgulanmış iş modellerinin ise mobile adaptasyonu daha zor oluyor.

Perakende sektöründe sonradan eTicarete  geçtiği halde yarattığı katma değerin kendilerine ne kadar fark yarattığını gören işletmeler ise mobili önemsiyor.

Bundan üç sene önce eTicarete yapılan yatırımların mobile uyumlu yatırımlar olmamasının mobile geçişte zorluk yaratan bir başka kriter olduğunu söyleyen Işık İlhan o gün mobil düşünülmeden yaratılan platformların tekrar yatırım yaparak mobile geçmesi gerekiyor.  İşletmelerin şimdi bunun için tekrar yatırım yapmaları gerekli olduğunu, bunun da mobile geçişi zorlaştırdığını söylüyor.

Mobil uygulama dünyasına bakıldığında, mobil uygulamanın her işletmenin sahip olması gereken bir ihtiyaç olmadığını ama içeriğinin bu noktada önem taşıdığını ve işletmenin nasıl kendini farklılaştırmak istediği ile ilgili olduğunu söyleyen Işık İlhan uygulamaların deneyimi çok daha optimize eden bir süreç olduğunu belirtiyor.  İlhan sosyal mecralara da uygulama üzerinden ulaşıldığını ama uygulama dünyasına girdiğinizde telefonda tutulan uygulama sayısının oldukça sınırlı olduğu için indirildikten sonra silme oranının da yüzde 60-70 gibi çok yüksek bir oran olduğunu vurguluyor.  Mobil hayatta kalıcı olan uygulamalar ise gündelik hayatta belirli dokunuşlarla fayda sağlanabilecek uygulamalar. İlhan’a göre mobil erişimde uygulama mutlaka olması gerekmiyor ama eğer yapılması planlanıyorsa farklılaşmak, erişilebilir ve kullanılabilir olmak önem taşıyor.

Uygulamalar yakın zamanda tarihe mi karışacak?

Işık İlhan’a genel düşüncenin yarının dünyasında uygulama olmayacağı yönünde olduğu ve bizi uygulamasız bir mobil devrinin bekleyip beklemediği yönünde. Bu sorumuzu “2007’de Java mobilde olacak mı diye konuşuyorduk, O gün WAP ve Java arasında tercihler oldu. Geldiğimiz noktada ikisi de devam etmiyor. Aslında günümüzde her şey başka bir alternatif ile yer değiştiriyor. Yarının ne beklediğini bilmiyoruz. Çok küçük uygulamalara geçileceğini düşünüyoruz. Cihaz ve donanım tarafındaki hamleler çok önemli. Web çok değişti ve gelişti. İlk uygulamaları yaptığımızda 10 görsel yüklüyorduk ve bunun da büyüklüğü tek tek optimize ediyorduk. Web çok geliştiği için Web’in üzerinde uygulanabilecek çok şey var. Uygulama ve Web’in melez olarak kullanıldığı durumlar var. İletişim ağlarımız, donanım platformlarındaki iyileşmeler ve  değişimler derken her şey bambaşka bir yere gidebilir.”

Türkiye’de mobil alışveriş pazarının büyüklüğü ne kadar?

“Mobil ticaret hacminde 2012’de e ticarette 10 milyon gibi bir rakamın 366 bini sadece mobilden gerçekleşiyordu. Günümüzde bu ticaretin 2017’de üçte ikisinin mobilden geleceğini öngörüyoruz. Bankaların uyumlanması bu konuda çok önemli. Farklı platformlardaki kullanıcılar tekilleşecek ve daha iyi kullanıcı deneyimlerine ulaşabileceğiz. Bu ekosistemde her şey birbirine uyumlanacak sanal gerçekliğin eTicarete eklenmesi ile mobil ticarette patlama olacağını öngörüyoruz. “

Reklam verenler neye yatırım yapıyor?

“Dijital pazarda yüzde 20’lik bir pay mobil pazarlamaya harcanıyor. Artık mobilde ve eDünya’da büyük şehir kavramı kalmadı her yerden ulaşılabiliyor. Altyapı tarafında da büyük şehirle sınırlı değiliz ve bu da bu kavramları değiştiriyor. eTicarete baktığımızda yüzde 50 üzerinde mobilden gelen müşteri kullanıcı deneyimini tamamlamıyor. Akıllı telefon penetrasyonunda yüzde 70 seviyesinden bahsediyoruz ama şu anda satılan telefonların yüzde 90’ının akıllı telefon olduğunu düşündüğünüz zaman bu oranın hızla yükseleceğini düşünüyoruz.”

Bugün mobilden bahsediyoruz. Yarının teknolojisi şimdiden giyilebilir cihazlar olarak düşünülüyor. Bir sonraki adımda teknolojinin bizi hangi limana atacağı hala çok tartışmalı. Şu an adına Mobil pazarlama dediğimiz yakın zamana kadar konvansiyonelde taht kurmuş ama teknoloji ile tahtını kaybetmek üzere olan günümüz pazarlaması dünyası da nasıl evrilecek hep birlikte göreceğiz. Bu arada bu alanda kendini geliştirenler Mobil Dünya’nın nimetlerinden yararlanacak MMA’de o anlamda kendini mobil dünyaya hazırlamak isteyenlere fırsatlar sunan bir kapı olarak açık kalacak. Güniz Karaman

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
TRT'de 1990 yılında başladığı profesyonel iş hayatına, özel sektörde ve özel kanallarda farklı programların yapımcılığı ile devam etti. Milliyet Grubu'nun dergilerinde ve Interpro Grubu yayınlarında yazı işleri müdürlüğü ve editörlük görevleri üstlendi. Avrasya’nın en büyük ticaret platformu "CeBIT Bilişim Eurasia" markasının pazarlama iletişimi faaliyetlerini kurguladı ve yönetti. Farklı sektörlerdeki pek çok marka için iletişim konusunda danışmanlık hizmetleri verdi. Şu anda xTRlarge'ın Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapmaktadır.