btbilgi

Tüm dünyada uzun süredir konuşulmakta olan önemli bir toplumsal konu var: ‘Universal Basic Income’ (UBI) veya Türkçe olarak Evrensel Temel Gelir. Bu model şimdiye kadar çok az ülkede sınırlı şekilde uygulamaya girdi ama denemeye hazırlanan ülkeler de var. UBI çok basit bir anlatımla, asgari şekilde hayatı devam ettirmeye yetecek kadar bir paranın her vatandaşa her ay karşılıksız şekilde verilmesi.

Evrensel Temel Gelir modelini savunanlar, yakın gelecekte otomasyon ve robotların iş yapış şekillerini tamamen değiştireceğini de öngörüyorlar. İnsanları işsiz bırakıp da toplumların fakirleşmiş kitlelerini artırmak yerine, başka yerlerden kısarak herkese asgari bir para ödenmesi bu modelin ana fikri. İşin ilginci, bu modelin uygulandığı yerlerde insanlar parayı alıp işsiz güçsüz oturacaklarına gittikçe daha verimli olmaya başlıyorlar. Hatta normalde iş bulamadığı için çalışamayan ve ekonomiye katkıda bulunamayan güçsüz bireylerin bile, belli yaşamsal ihtiyaçları karşılandıktan sonra çalışma konusunda iyileşmeler gösterdikleri farkedilmiş.

Futurism sitesi tüm dünyada Evrensel Temel Gelir’in ne durumda olduğunu anlatan bir infografik yayınlamış. Bu infografikten çarpıcı bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

Evrensel Temel Gelir dünya çapında ne durumda?
Kaynak: Futurism.com

Başarılı Olmuş UBI Programları

Kanada – Dauphin, Manitoba
1975-1980 arası uygulanmış. Tek bireylere 3 bin 386 Kanada Doları ve ailelere 4 bin 907 Kanada Doları verilmiş. Toplumun hastane masrafları azalmış, genel eğitim oranı artmış

Namibiya – Omitara
2008-2009 arası uygulanmış. Tek bireylere ayda 100 Namibiya Doları verilmiş. O dönemde çocuk ölümleri, suç oranları azalmış ve genel eğitim oranı, sağlık merkezleri kullanımı, ekonomik faaliyetler artmış.

Hindistan – Madhya Pradesh
2011-2013 arasında uygulanmış. Yetişkinlere ayda 300 Rupi, çocuklara 150 Rupi verilmiş. Bu dönemde bölgede gıda tüketimi, beslenme, eğitim ve ekonomik faaliyetler artmış; hastalık ve borçlanma oranları azalmış.

ABD – Alaska
Burada uygulanan model tam anlamı ile bir Evrensel Temel Gelir programı değil ama benzer şekilde çalışıyor. Alaska hükümeti 1982’den beri doğal kaynaklarını kullanmak isteyen tüm firmalardan belli bir ödenek alıyor ve bunu ‘Alaska Permament Fund’ isimli fonda topluyor. Bu fon Alaska’da yaşayan herkese yılda 800-2.000 dolar arası maaş ödüyor.

Devam Etmekte Olan Pilot UBI Programları

  • ABD – California, Oakland: 2016-2017 arası uygulanmış, kişi başı ayda 2 bin dolar.
  • Brezilya – Quatinga Velho: 2008’den beri uygulanıyor, kişi başı ayda 40 Real (~10 dolar).
  • Finlandiya: 2017 başında başlamış, çalışmayan yetişkinlere ayda 560 Euro (~596 dolar).
  • Hollanda – Utrecht: 2017 başında başlamış, seçilmiş 250 vatandaşa ayda 960 Euro (~1.100 dolar).
  • İtalya – Livorno: 2016’dan beri uygulanıyor, bölgedeki en fakir 200 aileye ayda 537 dolar.
  • Uganda – Fort Portal: 2017’de başlıyor, 50 aileye yetişkin başına 18,25 dolar, çocuk başına 9,13 dolar.

Planlanan UBI Programları

  • Kenya: 2017’de başlayacak, 6 bin kişi 12 yıl boyunca ve 20 bin kişi de daha kısa süre aylık maaş alacak.
  • Kanada – Ontario: 2017’den başlayacak, kişi başına 1.320 Kanada Doları, engelli kişiler ek 500 Kanada Doları alacaklar.
  • Kanada – Prens Edward Adası: Ayrıntılar henüz belli değil.
  • İskoçya – Glasgow ve Fife: Evrensel Temel Gelir ödemesi, sağlık harcamaları yerine ödenecek.
  • Hindistan: Ayrıntılar henüz belli değil.
  • Fransa: 18 yaşından büyük herkese ayda 750 Euro maaş ödenmesi önerilmiş.
  • Bunların dışında İzlanda, İsviçre ve Wales’de de UBI pilot programlarının yakın gelecekte hayata geçirilmesi potansiyeli var.
Yorumlar
PAYLAŞ
blank
Ankara Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Halkla İlişikiler ve Reklamcılık Bölümü mezunudur. Reklamcılığı teğet geçip etkinlik organizasyonuna dalmıştır. 6 senelik Bilişim Fuarı deneyiminden sonra 10 sene de dijital video üretimi, DVD, Blu-ray ve dijital sinema alanında çalışmıştır. SilikonVadisi.tv ve Fragtist'de editörlük yapmıştır. İlgi alanlarının başında anime, manga ve video oyunları gelir...