btbilgi

İnsanlı uzay yolculuklarının çok önemli bir sorunu var. Güneş Sistemi içindeki en yakın gezegenlere yolculuk yapmak bile aylar sürüyor. Şu anda herkesin heyecanla beklediği Mars yolculuğu yaklaşık 6-7 ay sürecek. Pluto gezegenine giden en hızlı dünya yapımı araç olan New Horizons’un oraya varması 9,5 yıl almıştı. Ama bunu kolaylaştırmaya çalışanlar var. Spaceworks firması uzun uzay yolculukları için, bilimkurgudan çıkan derin uyku konseptini gerçeğe çevirmeye çalışıyor.

Derin uyku, astronotların uzun mesafe yolculukların büyük kısmını uyuyarak geçirmelerini öngören bir konsept. Bilimkurgu filmleri bu işi çok kolaymış gibi gösterirler ama aslında bir insanın o kadar uzun süre zarar görmeden uyuyabilmesi zorlu bir prosedür gerektiriyor. John A. Bradford‘un kurduğu Spaceworks, astronotları “therapeutic hypothermia” (tedavisel hipotermi) denilen bir yöntemle uyutmayı planlıyor.

Bu yöntem astronotun kalp atışını, kan basıncını azaltma ve vücut ısısını 37 derece santigradın altına çekmeyi gerektiriyor. Şu anda medikal dünyada bu yöntem uygulanıyor. Özellikle kalp krizi veya travmatik beyin hasarları olma tehlikesinde, hastaların vücut ısısı 32-34 dereceye indiriliyor ve nabız yavaşlatılıyor. Hastanın bu şekilde daha az zarar görmesi sağlanıyor. Böylece doktorların hastaya müdahale süresi de genişleyebiliyor. Bu yöntemle hastalar şimdiye kadar en fazla iki hafta kadar uykuda tutulabilmiş.

Uzay yolculukları derin uyku kapsüllerinde geçecek
Kaynak: Spaceworks

Spaceworks araştırmacıları bu sürenin aylara kadar uzatılmasını hedefliyor. Asıl önemli olan, derin uyku durumundaki astronotları devamlı gözlemleyecek ve gerektiğinde müdahale edebilecek otomatize sistemleri oluşturmak. Olası planlardan biri yolculuğu yapacak ekibin bir kısmının uyutulması, bir kısmının da kontrol amacıyla uyanık olması. Ekipler dönem dönem yer değiştirecek ve uykudakiler kaldırılıp, yerine önceki ekip uyutulacak.

Bu yöntemin üç avantajı var, birincisi ayaktaki ekip üyeleri acil bir durum olduğunda hemen müdahale edebilirler. İkincisi lojistik tarafında; astronotlar ne kadar çok süre derin uyku durumunda kalırlarsa, uzay gemisine yüklenmesi gerekli gıda, içecek ve havanın miktarı o kadar azalacak. Üçüncü olarak ise, astronotların çok uzun süre dar ve kapalı bir ortamda yaşamalarının getirdiği psikolojik stres azalmış olacak.

Spaceworks firması 2018’de hayvan testlerine başlamayı ve birkaç sene içinde de Uluslararası Uzay İstasyonu’nda insanlı denemeleri yapmayı planlıyor.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.