btbilgi

Girişimcilik konusunda fon ve olanak yaratan melek yatırımcı ağlarından biri de TR Angels gerek kuruluşu, gerekse çalışma tarzıyla özel bir ilgiyi hakkediyor. Geniş bir yatırımcı ve uzman ağından oluşan TR Angels’ın kurucularından olan Namık Kural’ı ise Türkiye’de bilişim sektöründe tanımayan pek yoktur. Bizim için de sektörün gençleri gibi Namık Ağabey olan Namık Kural, 18 yıllık Coretech deneyiminin ardından birçok girişimde sadece kıyısından köşesinden bulunmakla kalmış, aktif yatırımlarla da zamanına göre cesur adımlar atmıştır. İngiliz Perform grubuna yüzde 51’lik hissesi 40,8 milyon liraya satılan ve Kural’ın da yatırımcı olduğu Maçkolik bunlardan biridir, örneğin. Bu açıdan yazılım ve BT entegrasyon alanında yöneticilikle geçirdiği yılların ardından girişimci olarak da acı tatlı sayısız deneyimiyle şimdi TR Angels bünyesinde yeni yatırımları desteklemeye devam ediyor.

Türkiye’de lisanslı olarak 400’e yakın melek yatırımcı olduğunu ancak bunların sadece yüzde 10’unun aktif olarak yeni girişimleri desteklemesi gibi bir olgu söz konusuyken Türkiye’de görünen buzdağının altını kendisine sordum. Bu vesileyle TR Angels’in çalışma modelini anlatmasını da istedim.

TR Angels en son İTÜ Çekirdek’te düzenlenen Big Bang etkinliğinde Mikro-p ve Adgadger girişimlerine desteklerini açıklamıştı.

Yatırımcı Namık Kural, ““Öncelikle devletin koyduğu tanımı tartışmak gerekiyor. Aranan şartlar iyi tamam ancak çok önemli bir şey eksik. Bu kişi girişimcilik yaptı mı? Böyle bir şey aranmıyor. Girişimci olmayan bir insan da kuşkusuz melek yatırımcı olabilir ancak bu işin doğasını iyi kavramak gerekiyor” diyor. 

“Maalesef henüz olgunlaşmamış bir pazardan söz ediyoruz” diyen Namık Kural, söze şöyle giriyor: “Deyim yerindeyse girişimciler girişimcilik yapmıyor, yatırımcılar da yatırımcılık. Öte yandan melekler de hala meleklerin anlamını sorguluyor”.

Kural, TR Angels’da, herhangi bir ortağın yüzde 9’dan fazla hisse sahibi olmaması ve dolayısıyla bir patronaj yapısından uzak durmasına büyük önem veriyor. “Türkiye’de maalesef bir köşe tuttuğun zaman onu bırakmak istemiyorsun. Bu açıdan TR Angels farklı ve doğru bir modeldir”. İkinci yılını yaşayan TR Angels 36 ortak ile kuruldu ve giderek genişleyen bir yatırımcı ağı olarak çalışmalarını sürdürüyor.

Melek yatırımcılık açısından Türkiye’de neyin yanlış olduğunu kendisine soruyorum. Namık Kural, şöyle yanıt veriyor: “Öncelikle devletin koyduğu tanımı tartışmak gerekiyor. Melek yatırımcı olmak istiyorsan ya cirosu 25 milyonu geçen bir şirkette üst düzey yönetici olarak çalışmış olmalı veya 1 milyonun üzerinde malvarlığınız bulunmalı. İyi tamam ancak aranan şartlarda çok önemli bir şey eksik. Bu kişi girişimcilik yaptı mı? Böyle bir şey aranmıyor. Girişimci olmayan bir insan da kuşkusuz melek yatırımcı olabilir ancak bu işin doğasını iyi anlamak gerekiyor”.

Pekiyi, bu çok mu önemli? Namık Ağabey’i biraz ajite etmekte fayda var (!)

Bu bir hayatta kalma mücadelesi
“Kuşkusuz. Çünkü bir girişimcinin hayatıyla bir profesyonelin hayatı arasında çok büyük farklılıklar söz konusu. Birbirine çok aykırı hayatlar. Çok iyi profesyoneller tanıyorum ama bir girişimcinin hayatı hakkında çok fazla deneyim sahibi değiller. Girişimci dediğin zaman, o ay kirayı, maaşı ödeyememek, hayatta kalmaya çalışmak, pazarda tutunmak, vb. birçok konu var. Kurumsal hayatta profesyonel bir yönetici isen çok sıkışsan bile sonunda finansa bilgi verirsin, bulup buluşturur maaşını öderler. Üstündeki riski kanala yayarsın, bir dönem idare edersin. Girişimcilik öyle bir şey değil. Ayrıca Türkiye’de 40 bilemedin 50 melek yatırımcı aktif olarak bu işin içinde. Diğerleri niye melek yatırımcı, pek bilemiyorum. Bu diploma gibi değil ki duvara asasın da sana bir faydası olsun”.

TR Angels’da demokratik bir yapı kurduklarını ifade eden Namık Kural, “36 ortağımız ile güçlü ve etkili bir network olarak smart money (akıllı para) yaklaşımını uyguluyoruz. Sinerjiyi girişimcileri yukarı çekmek için kullanabiliyoruz. On yeni girişimden sekizinin yürümüyeceğini görüyoruz. Ben o mantıkla bu işe para yatırdım. Ancak önemli olan pırıltısı olan girişimlere destek verip yurtdışına taşımak” diyor.

Kuşkusuz bu ekosistemin iki ayağından biri yatırımcı ise diğeri de girişimci. Önce yatırımcıyla ilgili gözlemlerini sormak istiyorum. Sonra girişimciler tarafından neler olup bittiğine bakacağız.

‘Yatırımcı dediğin elekten geçmiş olmalı’
Şu anda Türkiye’de başarılı olmuş yatırımcıların birçoğunun elekten geçmiş, girişimcilik duygusunu tatmış insanlar olduğuna işaret eden Kural, bu işte yatırımcı networkünün çok önemli olduğuna şöyle değiniyor: “Geçtiğimiz günlerde genetikle ilgili iki-üç proje geldi önümüze. Doğal olarak bizi heycanlandırdı ama aramızda doktorlar ve sağlık endüstrisinden insanlar var. Bizi heyecanlandıran şeye doğal olarak daha temkinli yaklaşıyorlar. Örneğin, risklerini tartışıyorlar, onay mekanizmalarını konuşuyorlar. Dolayısıyla her işin kendi etrafında bir uzmanlık halesi var. Network bu açıdan çok önemli. TR Angels’a avantaj kazandıran konulardan biri de networkün etkin ve yetkin insanlardan tarafından oluşturulmuş olmasıdır”.

Kural, gerek mentorluk, gerek danışmanlık, gerekse de girişimcilere verilen ödüllere katkıda bulunmak gibi çeşitli yöntemlerle İTÜ Çekirdek’i desteklediklerini ve Big Bang’in artık salonlara sığmayacağını söylüyor. Yatırımcının belli bir parayı harcamayı göze almış olması gerektiğini söyleyen Kural, yeni girişimciler açısından en önemli konunun yatırım almak olduğuna dikkat çekiyor. Gerçek performansın böyle ortaya çıkacağını vurguluyor.

‘Profesyonel yönetimden çok farklıdır’
Öte yandan girişimci yatırımcı ilişkilerinde de sıkıntı olan konular nelerdir? Namık Kural, “Diyelim ki, yeni girişim için yatırımı aldık fakat bu enteresan bir aşama. Girişimcilere yarışmalarda ödüller veriliyor ve bu gerçekten o insanları motive ediyor. Ancak işin içine yatırımcı girince olayın rengi biraz değişiyor. Girişimci tarafında hafif de olsa bir gerginlik ve çekinme durumu ortaya çıkıyor”

Neden, diye soruyorum.

“Çünkü işin içine yeni bir yatırımcı girince, fiilen hesap sorma dönemi başlıyor. Dolayısıyla yarışmada ödül almak ile yatırım almak arasında ciddi bir fark var. Girişimci sözleşme görünce deyim yerindeyse kaçmaya başlıyor. Bu nedenle yatırımcı olarak biz de TR Angels olarak sözleşmelerde esnek olmaya çalışıyoruz. Aslında anlatmaya kalksam girişimin ilk iki yılı roman olur. Çünkü tamamen yatırımcı ve girişimcinin birbirini doğru anlaması ve çaba göstermesi üzerinden yürüyen zorlu bir süreçtir”.

Bu noktada Namık Kural’a yeni girişimleri en fazla neyin zora soktuğunu soruyorum. “Girişimcilikten gelmeyen profesyonel yöneticilerin veya yatırım sahiplerinin özellikle raporlama üzerinden çok fazla müdahalesi sıkıntı yaratabiliyor” diyor. Bu konuda yaşadığı bir deneyimi şöyle aktarıyor:

“Bazen genç girişimciden aylık bütçe fiili karşılaştırması gibi şeyler isteniyor. Kuşkusuz bazı şöyler ölçümlenecek ve raporlanacak. Ancak neyin nasıl istendiği de çok önemli. On yedi sene Coretech’te yaşadıklarımdan bizzat biliyorum. Eğer bir girişimciyseniz, ne kadar borcunuz var, bunun valörü nedir, neyi ne kadar zamanda yapmayı, kazanmayı hedefliyorsunuz. Bu türden parametreler, bir girişimcinin beyninde yer etmiştir ve asla kapanmaz. Profesyonel yönetici açısından ideal olan ayrıntılı raporlama ve analiz bir girişimci için inanılmaz bir emek ve enerji kaybı olabilir. Bunu bu kadar ayrıntı sorgulayanın yatırımcı olmaması lazım”.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
Ekonomi ve bilişim sektöründe editörlükten yayın yönetmenliğine 30 yılı aşkın habercilik ve içerik serüveni. Bu çizgide ara duraklar olarak, Computerworld, InformationWeek, IT Business, Bilişim gibi sektörün önde gelen yayınlarının yönetimi, sonrasında çeşitli ajanslarda iletişim danışmanlığı ve içerik iletişimi ağırlıklı bir mesai. Nihayetinde gönül verdiği yayıncılığa dönüş.