btbilgi

Tıp dünyası ilerlemeye devam ediyor. Sadece endokrinoloji alanında değil, farklı alanlarda gelişmeler, yeni yöntemler, geliştirilen teknikler ve biyolojik sistemimizi destekleyecek buluşlar hayatımızın kalitesini artırıyor. Bu yazımızda farklı bir alana göz atacağız ve Kalp ve damar sağlığında yeni ne var diye bakacağız? BTKA-Bilgisayarlı tomografik koroner anjiyografi

azsekerli-300x72Toplumda kalp ve damar hastalıkları  ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer alıyor. Özellikle iskemik kalp hastalıkları ve serebrovasküler hastalıklar en önemli ilk iki ölüm nedeni. Kalp ve damar hastalıklarının uzun bir süre daha bir numaralı ölüm sebebi olmaya devam edeceği tahmin edilmekte.

Teknolojinin gelişmesi, insanların sağlık konusunda daha titiz davranması ve önleyici toplumsal anlayışın ağırlık kazanması özellikle kalp ve damar hastalıklarından ölümleri gelişmiş batılı ülkelerde azalmasına neden olmakta.

Toplumların yaşlanması ve beklenen yaşam süresinde görülen uzama gelişmiş ülkelerde kalp ve damar hastalarının sayısı artırmakta ve bunlara bağlı yük de artmaktadır. İşinde oldukça deneyimli ve hastalarınca bu deneyimin güvenini kazanmış bir kardiyoloji uzmanı Doç. Dr. Mehmet Emre Özpelit’le bu alanda ki gelişmeleri özellikle son zamanlarda kateter kullanmaksızın damar sorunlarını gösterebilen yeni bir teknik,  konusunda merak ettiklerimizi konuştuk. Bu konuşmada öğrendiklerimi de sizlere aktarmak istedim.

Bilgisayarlı Tomografik Koroner Anjiyografi nedir? Avantajları nelerdir?
Bilgisayarlı tomografik koroner anjiyografi (BTKA) kalbin kanlanmasını sağlayan damarların yani koroner arterlerin görüntülenmesi için geliştirilmiş yeni nesil bir görüntüleme yöntemi. Geleneksel koroner anjiyografi ile karşılaştırıldığında girişimsel olmayan bir test olup kasık veya kol atardamarından katater ile girilmesine gerek kalmamakta.

ccta-r3Bilgisayarlı Tomografik Koroner Anjiyografi’nin hasta konforu ve gelişebilecek olası komplikasyonlar açısından geleneksel koroner anjiyografiye göre üstünlükleri bulunduğunu söyleyen Emre Özpelit kullanım alanlarını bize şöyle anlattı “Temel olarak güçlü bir X-ışını cihazının (tomografi) kalp ve koroner arterlerin görüntülerini oluşturmasına dayanıyor ve yeni nesil cihazlar ile kalbin üç boyutlu görüntüleri de elde edilebiliyor. Bu yöntem bütün kalp hastalıklarının yanı sıra, yapısal ya da doğumsal kalp hastalıklarının tanı ve takibinde de giderek artan oranlarda kullanılmakta”.

Neden BTKA yapılır?
Kalbin çeşitli hastalıklarında tanı koydurucu olmasına rağmen en sık kullanıldığı alan koroner arterlerdeki daralma ya da tıkanmaların saptanması. Göğüs ağrısının nedeni olan bir koroner arter darlığını  BTKA ortaya koyabilir ve hastanın kalp krizi geçirme riski belirlenebilir. Böylelikle erken tanı ve tedaviye imkan vermesi esasen temel amacını oluşturmakta.

whatsapp-image-2016-11-04-at-14-40-45BTKA sıklıkla geleneksel koroner anjiyografiye alternatif olarak kullanılıyor. Özellikle hekim değerlendirmesine göre koroner kalp hastalığı açısından orta risk grubundaki bireylerde geleneksel anjiyografiye göre tercih edilmesi önerilmekte.

BTKA sırasında vücuda bir kateter yerleştirilmesine gerek olmuyor. İşlem sırasında kol veya el sırtındaki toplardamardan verilen boyar madde koroner damarlara ulaştığı sırada tomografi cihazı tarafından görüntülenip, koroner damarlar ile kalbin üç boyutlu görüntüleri elde edilir.

Yapılan BTKA sonrasında darlık çıkmaması durumunda testin güvenilirliği oldukça yüksek. Ancak orta veya ciddi dereceli darlık saptanması durumunda hem doğrulama amaçlı hem de darlığa müdahale edilebilmesine olanak vermesi nedeniyle geleneksel anjiyografinin uygulanması sıklıkla gerekmektedir.

ccta-r1Riskleri nelerdir?
BTKA sırasında hasta bir miktar radyasyona maruz kalmaktadır. Radyasyon miktarı kullanılan X-ışını cihazına göre değişmekle birlikte yeni nesil cihazlarda oldukça azaltılmıştır. Genel olarak kanser gelişimi açısından maruz kalınan riskin düşük olduğu söylenebilir. Yeni cihazlarda radyasyon maruziyeti beş ila on akciğer filminde maruz kalınan düzeye kadar düşürülmüştür.

Gebelikte radyasyonun fetüs üzerinde ciddi yan etkilerinden dolayı gebelere bu işlem uygulanmamalıdır.

Boyar maddelere karşı alerjik reaksiyonu bulunanlarda dikkatli olunmalı, alerjik olduğu bilinen kişiler önceden doktorlarını bilgilendirmelidirler.

Teste Nasıl Hazırlanılır ?
İşlem öncesi yaklaşık dört saat önce yeme içme kesilmeli, özellikle çay, kahve gibi içeceklerden ve sigaradan kesinlikle uzak durulmalıdır. Çünkü bu uyarıcılar kalp hızını yükselterek testin değerini düşürmekte ve işlem süresini uzatmaktadır. İşlem öncesi yapılan ölçümlerde kalp hızının yüksek saptanması durumunda testin kalitesini ve güvenilirliğini arttırmak için kalp hızını düşüren bazı ilaçlar ağızdan alınarak ya da damar yolu ile verilebilir.

BTKA sırasında gerçek çekim süresi modern cihazlarda 5 saniyenin altında olmakla birlikte hastanın hazırlanmasından işlem bitimine kadar toplam süre yaklaşık 10-15 dakikadır.

Koroner kalp hastalığı günümüzde ölümcül hastalıkların başında gelmektedir. Bu nedenle hastalığın erken tanı ve tedavisinin önemi giderek artmakta, bu konuda tıp dünyasındaki çalışmalar son hızla devam etmektedir.

BTKA da bu alanda özellikle son 5-6 yıldaki gelişmelerle kalp hastalığı tanısında yeni bir ufuk açmıştır. Hızla gelişen teknoloji ile birlikte önümüzdeki yıllarda daha da popüler olacağı ve birçok durumda tanısal açıdan geleneksel anjiyografinin yerini alacağı öngörülmektedir.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı olan Doç. Dr. Muammer Karadeniz, Ege Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra Harvard Üniversitesi, Joslin Diabetes Center’da araştırma görevlisi olarak çalıştı. Muammer Karadeniz'in uluslararası hakemli dergilerde diabet üzerinde yüze yakın makalesi yayınlanmıştır.