btbilgi

Geçirdiği trafik kazasının ardından boynu kırılan Nathan Copeland bacaklarını ve ellerini kullanamıyordu. Fakat bilim insanlarının beynine yerleştirdiği çipler sayesinde, Copeland robotik bir eli yönetebiliyor ve robotik protez üzerindeki parmaklara dokunulduğunda hissedebiliyor. Bu, dünyada beyin tarafından yönlendirilen protez el sayesinde dokunma hissi yaratan ilk sinirsel implant.

27 yaşındaki Copeland, Pittsburgh Üniversitesi Tıp Merkezi’nin (UPMC) yayınladığı videoda beyin çiplerinin işe yaradığını söylüyor: “Parmaklarıma dokunduklarında veya onu ittirdiklerinde hissettim”. Bu buluş bilim adamlarına kavrama, tutma ve sıkma gibi işlemleri yerine getirebilecek robotik protez yaratmak olanağı sağlayacak. Bu deneyin içeriği ile ilgili bilimsel makale, Science Translational Medicine isimli yayında yer almış.

robotik-el

Copeland’ın hayatı 18 yaşında değişmiş. Dunbar, Pennsylvania’da yağmurlu bir günde arabasıyla evine giderken, bir viraja aşırı hızla girmiş. Kazada koltuğun emniyet kemeri kopmuş ve çarpmada Copeland’ın omuriliği zedelenmiş. Göğüsten aşağısı felç olan genç adam kollarını hareket ettirebilse de, parmaklarındaki hissiyatı kaybetmiş.

Beyinle yönlendirilen robotik protez, daha önce hem bu ekibin hem de başkalarının başardığı bir çalışma. Bu araştırmayı öncekilerden farklı kılan özellik ise, çiplerin beynin başka bir bölgesine yerleştirilmesi.  Araştırmacılar, her biri 16 milimetrekare çapında olan iki ek elektrotu, beyindeki duyu merkezine yerleştirerek Copeland’ın duyu korteksini uyarmayı başardılar. Bunu yapmak için genç adamın parmaklarına pamuk bir fırçayla dokunarak, hasta bunu fark ettiğinde beyninde duyu korteksinin hangi kısmının uyarıldığını buldular. Protezin işleyişi ise şu şekilde; birisi robotik parmaklara dokunduğunda, sensörler bilgisayara bilgiyi aktarıyor. Bilgisayara dışarıdan bağlı olan beyindeki elektrotlar ise beynin duyu korteksini uyarmış oluyor.

Case Western Reserve Üniversitesi’nden biyomedikal mühendisi Bolu Ajiboye’ye göre, bu araştırmanın sonuçları oldukça etkili ve yeni nesil protezlerin geliştirilmesi için büyük bir adım olma niteliği taşıyor. Buluşun önemli olduğunu vurgulayan Ajiboye, buna rağmen nesneye uygun kavrama özelliğinin geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ajiboye, insan vücuduna veya yumurtaya dokunurken otomatik olarak kavrama ve tutma şiddetinin ayarlanması gerektiğini vurguluyor: “Yeni doğan bir bebeği kucağınıza aldığınızı düşünün. Eğer dokunma hissiyatı geri bildiriminiz yoksa kavramanın hangi şiddette olacağını ayarlayamazsınız”.

Robotik el ve elektrot kombinasyonundan oluşan sistem, henüz kullanılmaya başlanmamış. Bu tür protezleri inceleyen ve onaylayan Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından gözden geçiriliyor. Araştırmacılar henüz dışarıda olan kablo bağlantılarını ve bilgisayarı hastanın vücuduna komple yerleştirme ayrıntılarını da henüz çözmüş değil. Ama ne olursa olsun, bu çalışmanın gelecekteki benzerleri için çok değerli olduğu kesin..

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
xTRlarge, Türkiye'nin (TR) üretici ve yenilikçi potansiyelini sergilemek; farklı bakış açılarını, yeni tarzları, x sayıda yeni değeri, girişimi, fikri yansıtmak; teknolojiden doğaya, iş yönetiminden tasarıma, insana dair faaliyetlerin en geniş ufkunu sizlerle mümkün olduğu kadar geniş 'large" paylaşabilmek için yola çıktı. Geleceğe inancı olanlarla birlikte mesafe katetmeyi planlıyor.