btbilgi

Ülkemizde şarap üretiminin son 7 yılda artığını görüyoruz. Ne oldu da, birden bire şaraba rağbet arttı? Son yıllarda ülkemizde şarabın tüketimini etkileyen pek çok faktör var.
vinovasyon2Şarap sektörüne getirilen yeni düzenlemeler ve bandrol uygulaması bunlardan ilki. Bu süreçte şarap sektörünün kayıt altına giriş süreci tamamlandı.  Bu nedenle son 7 yıldır şarap üretiminde kağıt üzerindeki artışının durmuş olduğunu görüyor, hatta 2016 verilerinin bir miktar düşüş ile kapanacağını tahminlerimiz dahilinde.

Verileri incelediğimizde gözlediğimiz bu artış aslında fiili şarap tüketiminin arttığı anlamına gelmiyor.  Gerçek bir tüketim artışı olmayan, sadece  kağıt  üzerinde gerçekleşen  bu  artış, devletin denetim pulu uygulaması ile kayıt dışından kayıt içine  geçiş hareketi olarak değerlendirilmeli.

Tadım ve tanıtım yasakları şarabın önüne engel
Kağıt üstündeki gerçekleşen bu artışın bir diğer nedeni de, son  yıllarda şarap  üreticilerin çok ciddi  bağ  yatırımları yapmış olması. Bu  bağlardan her yıl  düzenli olarak  şaraplık üzüm geliyor.

xtrlarge_-sakirakisikKendi bağlarında şaraplık üzüm üreten şarap üreticileri iki yol izler.  Bu kıymetli şaraplık üzümleri başka bir şarap üreticisine üzüm olarak satabilirler veya kendileri bu üzümlerden şarap yaparlar. Fiilen pazarın küçülmesi nedeniyle şarap üreticileri kendi bağlarının dışında üzüm alımı yapmıyor veya üzüm alımını azaltıyor.

Şarap üreticileri şaraplık üzümlerini satılamayınca, bu üzümler  ile stokları olmasına rağmen şarap üretmek zorunda  kalıyor. Son  5 yılda zorunlu olarak kapasite artırımı  yapmayan  butik şarap üretici  nerede ise kalmadı.

Bu  kısır  döngü  nedeniyle üretici  stokları artırdıkça artırıyor.  Kâğıt üstünde şarap üretimi artmış gibi görünüyor. Oysa başta tadım ve tanıtımının yasaklanması nedeniyle şarap tüketimi azalıyor.

Şarap biradan pay aldı
Bir  yanda  şarap pazarı küçülüyor. Bir yanda zaten istenilen hızda satılamayan  stokların üzerine yeni bağ bozumu geliyor.  Kabaca  yapılan  bir  hesaba  göre her bağ bozumunda, bağlardan 6-7 milyon  litre kaliteli şarap üretilecek kıymetli üzüm geliyor. Sofralık şarap  için üretilen üzümleri bu  hesabın  dışında  tutuyorum.

Şarap sektörü  bilinenin  ve sanıldığının aksine yüksek  sesli söylenmese de büyük ve  çok tehlikeli sorunlar yumağına doğru ilerliyor.

Bir yandan bu olumsuzluklar yaşanırken diğer yandan soğuk içilen rose şarap tüketiminde görülen artış ve beyaz şarapta görülen büyümenin devam ediyor olması,  şarabın bira tüketiminden pay aldığı yönünde bir görüşü açığa çıkartıyor.

Şarabın bira ile rövanşı
Sektörel olarak bira- şarap rekabetinde artık  rüzgar şaraptan yanadır. Şarap üreticilerinin bira pazarına  kaptırdıkları pazar paylarını tekrar geri alabilecekleri fırsat önlerindedir. Şarap sektörünün toplam alkollü içki pazarındaki yüzde 8-9 arasındaki paylarını tekrar kazanabilmesi için sektörün daraldığı bu zor zamanlarda fiyat-kalite dengesini fiyattan yana esneterek fırsat yaratabilir.

Tüm şarap üreticileri bu olumsuz koşulları tarihi bir fırsata çevirebileceğine inanıyorum. Şarap üreticileri sektörle birlikte planlı ve kontrollü bir şekilde şarabı ucuzlatılabilir.

Eş zamanlı olarak restoranların şarabı alış fiyatından yüzde 70 veya en fazla 1 katı kar ile menülerde fiyatlanmasını sağlayarak, satmalarını sağlamak için, sektörel bir işbirliği ve uyumlu bir eğitim çabasına girişilebilir. Bu uygulama ile şu anda restoranlarda alış fiyatı üzerinden 2,5-3 ile çarpılarak şarap fiyatları aşağı çekildiğinde, uzun vadede restoranlar da şarap tüketiminin artmasından kazançlı çıkacaktır.

Şaraba değen butik dokunuşlar
Sektör sıkıntılı görünse de son yıllarda şarap sektörüne önemli butik şarap üreticilerinin girdiğini görmeye başladık.  Bu üreticiler Türk şarap sektörünü her anlamda taçlandırmıştır.

Pazara yeni giren ve butik Şarap üreten yeni oyuncuların şaraba getirdiği yeni bakış sayesinde şarap üretiminde ve şarap kalitemizde ciddi sıçramalar yaşıyoruz.  Şato tipi üretim ile kendi kontrollü bağlarında özenle kaliteli üzüm yetiştirmeleri bu kaliteyi artıran en önemli faktörler arasında.

Bunun yanısıra sürdürülebilir tarım uygulamalarını yakından takip etmeleri, zararlı ilaçlamayı olabilecek en minimum seviyede tutmaları hatta risk alarak gereksiz ilaçlama yapmamaları da şarabın kalitesini daha yüksek basamaklara taşıyor.

Nitelikten öte niceliğe verilen önem ile salkımları eksilterek üzümün kalitesini artırmak, susuz tarım ile asma köklerinin suya ulaşmak için verdiği mücadelede, geçtiği toprak katmanının aroma ve mineralini üzüme taşınmasında önemli rol oynuyor.

Kaliteyi artıran bir başka etken de üzümün yol katetmeden, kasalar ile bağın içindeki şaraphaneye ulaşması ve üretim aşamasında düşük filitrasyon ile lezzetli şaraplar üretilmesi bu sıçramada etki eden faktörler arasında. Zeynep Arca Şallıel’in Arcadia’sı, Umur Arıner’in Umurbey’i, Alp Törüner’in Büyülübağ’ı, Akın Öngör’ün Selendi’si, Burak Özkan’nın Likya’sı, Can Ortabaş, Bülent Akgerman ve Deniz Barçın’ın  Urla’sı, Nusret Avcı’nın Nusretbey’i, Sabit Ağaoğlu’nun Tomurcukbağ’ı, Hasan Yücel’in 4tepe’si, Oluş Molu’nun  Vinoluş’u, Mehmet Atay’ın Prodom’u, İsmail ve Oğlu Oğuz Akçora’nın Yanık Ülke’si, Selim Ellialtı’nın Suvla’sı, Hasan İşleyici’nin Datça’sı, Hamit Özcan ve Gaye Özcan’nın Nif’i sektöre son  yıllarda  katılan önemli üreticiler  olmuştur.

7-8 şarap üreticisi firma da önemli şarapları ile sektöre giriş yapmaya hazırlanmaktadır. Son aylarda yaşanan sıkıntılı döneme ve sektörde tanıtımın, tadımın,  internet üzerinden satışın yasaklanmış olmasına rağmen 2017 yılı butik ve şato tipi şarapçılığın yılı olacak gibi görünüyor.

Bu kadar kıymetli butik ve şato tipi şarap üreticisi sektörün önemli oyuncuları arasına katılınca eski şarap üreticileri de ürün gamlarını gözden geçirerek çok özel şaraplar üretmeye başladı. Küp, Sevilen, Pamukkale, Diren, Turamsan, Kavaklıdere, Doluca ve Kayra yıllardır sektörün önemli oyuncuları olarak çok başarılı serilere imza atıyorlar. Hem yurt dışında hem yurt içinde önemli yarışmalardan madalya ile dönüyorlar. Artık şarap sektörü olarak ciddi bir toplam kalite artışından söz edebiliriz.

Toplam kalite açısından yeni bir dönem başlıyor.  Bu yeni döneme sektörel olarak şarap fiyatlarının planlı ve kontrollü olarak ucuzlaştırılması, restoranların şarap menü fiyatlarını içilebilir hale getirmesi ve bu yolla ‘sattığı şarap miktarından’ kazanma anlayışının geliştirilmesi sektörü geliştirecektir.

Bu dönemin kazananı, dayatılmış lezzetlerden bunalmış, yeni lezzetler arayışında olan, kaliteli şarabı restoranda uygun fiyata içen hatta ikinci şişeyi fiyatı uygun olduğu için sipariş edecek kadar cesurlaşan, şarap tüketicileri olacaktır.

 

sozluk
Şarap Sözlüğü


Uzunluk ne demek?


Şarabın damakta bıraktığı tadın etkinliği ve kalıcılığına göre yapılan bir tanımlamadır. Bir şarabın damakta bıraktığı tadın etkinliği ve kalıcılığı uzun sürüyor ise “damakta uzun” bir şarap olarak tanımlayabiliriz.

Şarapların damakta bıraktığı tadın etkinliği ve kalıcılığı hızla kayboluyor ise ( bazı şaraplar damağa adeta dokunur ve kaybolur) bu tür şaraplar damakta kalıcı değildir. Bu tür şarapları “damakta kısa” bir şarap olarak tanımlayabiliriz. “Bitişi uzun” ve/ya “bitişi kısa”  bir şarap olarak da kullanılmaktadır.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
blank
Ekonomist olan Şakir Akışık, Koç Holding'e bağlı Düzey Pazarlama AŞ’de 17 yıl süresince Adana, Antalya, Ankara, Azerbaycan (Şirket), İstanbul Bölge Müdürlüğü yaptı. Kavaklıdere şarapları sayesinde şarap sektörüne geçiş yaptı. 2004 yılında Kavaklıdere – Kavmar A.Ş.’de Genel Satış Koordinatörlüğü, 2007 yılında Doluca Pazarlama A.Ş.’de Türkiye Bölgeler Müdürlüğü görevini yürüttü. 2009 yılında kurduğu Silis Danışmanlık şirketi aracılığıyla 10'dan fazla şarap üreticisine "Satış Yönetimi” konusunda danışmanlık hizmeti verdi.