btbilgi

 Rice Universitesi Profesörlerinden Yan Anthea Zang, Alibaba’nın başarısını dört kelimeyle özetliyor: erişilebilirlik, alışkanlıklar, altyapı ve ölçeklenebilirlik.

Üniversite hocası Jack Ma, 1998 yılında Alibaba’yı açtığında şirketin kısa sürede milyarlarca dolarlık bir dev olacağını düşünemezdi. Günümüzde, Çin’deki online alışverişin yüzde 80’i Alibaba üzerinden yapılıyor. İlk önce sadece bir alışveriş sitesi olarak yola çıkan Alibaba bugün yaptığı başarılı satın almalarla internetin her alanında yer alıyor. Öyle ki Çin’de neredeyse Alibaba’nın eli değmediği bir online servis bulunmuyor.

Taobao ve Tmall amiral gemileri
Peki, Alibaba’yı bu kadar başarılı kılan şey ne? Firmanın başarısının arkasında ne yatıyor? Rice Universitesi Profesörlerinden Yan Anthea Zang, Alibaba’nın başarısını dört kelimeyle özetliyor: erişilebilirlik, alışkanlıklar, altyapı ve ölçeklenebilirlik.

Alibaba’nın Çin’de iki büyük online alışveriş sitesi bulunuyor: Taobao ve Tmall. Tabao, Ebay benzeri son kullanıcıdan son kullanıcıya bir platform, Tmall’da ise şirketlerdne tüketiciye direkt satışlar yapılıyor. Bu iki site ile Alibaba, online ticaretin her alanını domine etmiş durumda. Taobao’da herkes herhangi bir ücret vermeden online mağaza açabiliyor. Rakiplerinin önüne geçmek isteyen mağaza sahipleri ise ekstra ücret vererek reklam yapabiliyor. Giriş maliyetinin olmaması ve herkesin kolaylıkla mağaza açabilmesi Taobao’yu oldukça popüler hale getirmiş. Tmall üzerinde 70 bin üzerinde marka yer alıyor ve 50 bin üzerinde satıcı 180 milyon kullanıcıya hizmet veriyor. Taobao ve Tmall üzerinden gerçekleşen satışların hacmi 2013 yılında 1 trilyon yuanı (150 milyar dolar) geçti. Çin’de online ticaret denince akla sadece Taobao ve Tmall geliyor. Taobao ve Tmall kullanıcılarda büyük bir alışkanlık oluşturmuş durumda ve kullanıcılar diğer yerleri tercih etmiyor.

Alibaba’nın başarısının arkasında altyapı da çok büyük önem taşıyor. Bu kadar büyük sayıda iş hacminin döndüğü bir yapıda destek, ödeme sistemi ve lojistiğin önemi çok büyük.

alibaba1

Alibaba, Çin’in en büyük ödeme sistemi olan Alipay’in sahibi. Alipay çok gelişmiş bir altyapıya sahip ve kullanıcılara güvenli bir ödeme sistemi sunuyor. Bunun yanında Alibaba lojistik şirketleriyle çok yakın çalışarak ürünlerin en hızlı şekilde müşterilere ulaştırılmasını sağlıyor.

Online ticaret rekabetinde ölçeklenmenin önemi tartışılmaz. Bir online ticaret sitesi büyüdükçe gücüne güç katıyor ve küçük rakiplerin devlerle rekabeti imkansızlaşıyor. Alibaba’nın sitelerinin devasa olması küçük rakiplere hayat şansı tanımıyor. Alibaba, büyük ölçeği sayesinde hem ürün fiyatlarında hem de lojistikte küçüklerden çok daha uygun seçenekler sunuyor. Bu sayede kullanıcılar güvendikleri büyük şirketten alışveriş yapmayı tercih ediyor.

Seri satın almalar
Alibaba, Taobao ve Tmall’dan elde ettiği gelirleri başarılı satın almalara yatırıyor. Firma sürekli olarak satın alma yapıyor. Özellikle 2014 yılında Alibaba çok büyük anlaşmalara imza attı. 2014 yılında firma otuzun üzerinde firma aldı. Bu firmaların içinde en dikkat çekenleri ise online medya şirketleriydi.

Online içerik sağlayıcısı Wasu’ya 1.05 milyar dolar yatıran Alibaba, Çin’in Youtube’u, Youku’yu ise 1.22 milyar dolara satın aldı. İnternetin her alanında yer almak isteyen şirket, ABD’li ünlü iletişim uygulaması Tango’ya da 280 milyon dolar yatırdı.

Alibaba’nın yatırımları sadece online şirketlerle de sınırlı kalmadı. Çin’in en büyük kargo ve lojistik firmaları ile yakın çalışan Alibaba, 269 milyon dolar harcayarak China Smart Logistics adlı bir lojistik şirkete kurucu ortak oldu. Ayrıca, Singapur’un ulusal posta servisi SingPost’a 250 milyon dolar vererek ortak olan Alibaba, yurtdışına açılma sinyali verdi.

ABD’nin canını sıktı
Alibaba’nın 2014 yılında bu kadar satın alma yapmasının arkasında, borsaya açılma kararı vardı. 2014 Eylül’ünde New York Borsasında halka açılan Ali Baba bir rekor kırarak 25 milyar dolar toplamayı başardı. Alibaba’nın borsaya açılması ile birlikte firmanın hızlı yükselişi ABD yetkililerin dikkatini çekmeye başladı.

Geçtiğimiz haziran ayında Securities and Exchange Commission, Alibaba’nın işlemlerini mercek altına aldığını açıkladı. Bu açıklamayla beraber Alibaba’nın hisseleri bir anda yüzde 7 oranında düştü. Securities and Exchange Commission, Alibaba’yı raporlarında şeffaf olmamakla suçluyor.

Securities and Exchange Commission yüzünden biraz başı ağrıyan Alibaba, yatırımlarında hız kesmeyi ise hiç düşünmüyor. Geçtiğimiz ay Alibaba’nın Netflix’i satın alacağı dedikoduları duyulmaya başlandı. Konu ile ilgili açıklama yapan Alibaba yetkilileri bunu yalanlayarak, Netflix konusunda herhangi bir planlarının olmadığını belirtti. 2016 yılında, Singapur’lu eticaret sitesi Lazada’yı 1 milyar dolara satın alan Alibaba, önümüzdeki dönemde yurtdışı faaliyetlerine ağırlık vermeyi planlıyor.

Alibaba başarı hikayesi doğru iş stratejilerinin ve doğru satın almaların başarıya giden yolda ne kadar önem taşıdığını gözler önüne seriyor. Alibaba, Çin pazarında elde ettiği geliri sürekli satın almalar yaparak kendini büyüttü ve bir dünya devi haline geldi. Gelişen dünyada internet firmalarının başarılı olabilmek için yatırım yapmayı iyi bilmeleri gerekiyor. Alibaba bu konuda en iyi örneklerden birisi.

Yorumlar
btbilgi
PAYLAŞ
Eylem Cülcüloğlu, 1993 yılından bu yana bilişim ve iletişim teknolojileri alanında çalışmalarını devam ettirmektedir. 1999-2007 yılları arasında IT Business Weekly dergisinin yazı işleri müdürlüğü görevini üstlenmiş olan Eylem Cülcüloğlu, daha sonra pazarın önde gelen birçok BT firmasına içerik iletişimi danışmanlığı yapmıştır. Yüksek lisansını ise Utrecht Üniversitesi'nde yeni medya ve dijital kültür alanında tamamlamıştır.